Gemeente Rotterdam heeft zich recent aangesloten bij Stichting Steenbreek, daarmee zijn drie van de vier grote steden van Nederland aangesloten. Samen met inwoners en bedrijven gaat de gemeente iedereen enthousiasmeren om de leefomgeving te vergroenen en alle kansen en mogelijkheden benutten voor meer groen in de openbare ruimte.

Op 22 mei vindt in de gemeente Laarbeek een Steenbreek excursie plaats. Deelnemers aan Steenbreek kunnen hier gratis aan deelnemen. Direct aanmelden

Laarbeek is toonaangevend op het gebied van groen en duurzaamheid en de manier waarop inwoners hierbij betrokken zijn. Dit bleek in september 2016 tijdens de Nationale Groencompetitie. De vakjury kende het hoogste cijfer ooit toe (een 8,6) en een speciale prijs op het gebied van biodiversiteit. In 2017 kwam daar ook nog eens een internationale erkenning met de Europese gouden award bij. Maar het meest tastbare ‘gouden’ project is toch wel de GroenStrijd 2.0: een gezamenlijk initiatief waarbij inwoners samen met lokale groenondernemers aan de slag gingen met het vergroenen van hun woonomgeving. De zorg voor de eigen omgeving en de wil tot samenwerken zitten verankerd in het DNA van de inwoners van Laarbeek. De sociale cohesie binnen de gemeente is toegenomen. En daarmee heeft Laarbeek ook nog eens de Steenbreek Trofee in 2018 gewonnen!

Toekomstige generaties
Het winnen van al deze prijzen betekent niet dat Laarbeek nu ‘klaar’ is. Integendeel, Laarbeek gaat verder met vergroenen zodat toekomstige generaties ook kunnen blijven genieten van al het moois dat de gemeente te bieden heeft. Dit alles onder het motto “Laarbeek schittert in het groen”.

Benieuwd naar dit succesverhaal? Ga dan woensdag 22 mei met ons mee op excursie naar Laarbeek!

Praktische informatie
Datum: 22 mei 2019
Tijd: 09.30 – 13.30 uur
Locatie: Gemeentehuis Laarbeek, Koppelstraat 37 Beek en Donk (voldoende parkeergelegenheid)
Kosten: Gratis voor Steenbreek gemeenten / overige geïnteresseerden € 125. Aanmelden

Programma

  • 09.30 uur Inloop bij Gemeentehuis Laarbeek
  • 10.00 uur Welkom door wethouder Monika Slaets-Sonneveldt
  • 10.15 uur Inleiding door Wout Veldstra, voorzitter Stichting Steenbreek
  • 10.30 uur Het verhaal achter het succes, door Michel Brands, beleidsadviseur groen en programmaleider Duurzaamheid gemeente Laarbeek
  • 11.15 uur Lunchwandeling met bezoek aan diverse projecten. Tijdens deze wandeling is er voldoende ruimte om vragen, ervaringen en ideeën met elkaar te delen.
  • 13.30 uur Einde excursie en terug op parkeerplaats Gemeentehuis.

Foto:
Joost Duppen

Het AVVN en Operatie Steenbreek gaan vanaf het nieuwe jaar samenwerken. Voorzitter Ruud Grondel en bestuurslid Ans Hobbelink van AVVN en voorzitter Wout Veldstra en secretaris Roel van Dijk van Operatie Steenbreek hebben hierover onlangs afspraken gemaakt.

Beide organisaties stimuleren mensen om hun eigen omgeving te vergroenen. Tegen de achtergrond van de actuele ontwikkelingen in de natuur en de samenleving is een goede samenwerking een meer dan logische stap om in de komende jaren gezamenlijk met kracht aan die doelstelling te werken.

AVVN is de landelijke organisatie voor hobbytuinders, die zich inzet voor natuurlijk en maatschappelijk waardevolle tuinparken. Ruud Grondel: ‘Als landelijke organisatie werken we al tientallen jaren nauw samen met zo’n 60 Nederlandse gemeenten. De kennis en ervaring die wij daarbij hebben verzameld, stellen wij graag ter beschikking aan de deelnemende gemeenten van Operatie Steenbreek die zich bewust zijn van het belang van verantwoord en kwalitatief tuinieren. Openbare volkstuinparken zijn de ideale oplossing om buurt, wijk en gemeentegroen en leefbaar te houden.’

Biodiversiteit
Ook Operatie Steenbreek ondersteunt gemeenten, hun inwoners en ondernemers om de eigen leefomgeving duurzaam en met meer groen in te richten. Veldstra: ‘Het doel van de actie Operatie Steenbreek is om naast gemeenten ook de inwoners en ondernemers te enthousiasmeren om hun tuin of bedrijfsterrein te vergroenen. Meer groen in de tuin betekent meer biodiversiteit. Met meer groene tuinen leveren we een belangrijke bijdrage aan de natuur in de woon- en werkomgeving. Ook vanwege het klimaat gaat Operatie Steenbreek daar in het nieuwe jaar veel aandacht aan besteden.’

Er vinden op 13 juni 4 kennistafels op locatie in Nijmegen plaats. Via een rondwandeling of bustocht worden deze locaties bezocht waar de onderstaande onderwerpen centraal staan. Je kunt als deelnemer je vooraf opgeven voor een van deze kennistafels. Maximaal 25 deelnemers kunnen per kennistafel meedoen. Deze rondleiding en kennistafel is op vooraf inschrijving en vol = vol. Je kunt hier je voorkeur aangeven.

Kennistafel 1: Gemeente Nijmegen deelt haar ervaringen van de tot nu toe uitgevoerde acties in het centrum en de Benedenstad. Succesvolle en minder succesvolle voorbeelden worden gedeeld. Het centrum van Nijmegen heeft een vlak gedeelte (winkelcentrum) en een hellend gedeelte (Benedenstad met stenige hofjes). In de Benedenstad vindt nu veel vergroening plaats met geveltuintjes, gevelgroen, omvorming van stenige hofjes in parkjes

Kennistafel 2:  Nijmegen-Oost (Hengstdal) ligt op de helling van de stuwwal en krijgt bij een zware regenbui veel water te verwerken. Dat leidt tot wateroverlast. Samen met de bewoners en de woningbouwcorporaties neemt de gemeente  afkoppelmaatregelen. Ook worden in het kader van Operatie Steenbreek veel groenprojecten gerealiseerd

Kennistafel 3: In Nijmegen West vinden dit jaar diverse vergroeningsacties plaats: zo gaat de gemeente het Maasplein vergroenen en loopt tegelijkertijd een project met de bewoners in de buurt van het plein om de eigen tuintjes aan te pakken: zowel qua vergroenen als het afkoppelen van de regenpijpen. Vanuit het project Groen Verbindt betrekken wijkregisseurs zoveel mogelijk bewoners bij groene activiteiten. Over het verloop van het proces praten we u bij

Kennistafel 44 stappen voor meer groene tuinen. Je gemeente is aangesloten bij Operatie Steenbreek? Wat nu? In deze interactieve sessie doorlopen we het stappenplan hoe je als groene vrijwilliger of ambtenaar mede invulling kan geven aan een lokale Steenbreek campagne. We delen inspiratie, mooie voorbeelden en tips. Hoe zorg je dat je activiteiten en communicatie effectief zijn? Door je te verplaatsen in je doelgroep! Aan de hand van verschillende tuintypes en inzichten uit de psychologie ga je hiermee zelf aan de slag. Linda IJmker (IVN Gelderland) verzorgt deze sessie.

 

De gemeente Nijmegen is als eerste Nederlandse stad uitgeroepen tot European Green Capital 2018. Om dat te vieren vinden er dit jaar allerlei extra activiteiten plaats en de inspiratie- en kennisdag van Operatie Steenbreek maakt daar deel van uit. De gemeente Nijmegen nodigt u dan ook van harte uit voor deze dag op woensdag 13 juni in De Lindenberg. Deze dag is enkel bedoeld voor degenen die deze uitnodiging ontvangen.

– Download de uitnodiging.

Programma (onder voorbehoud)
09.15 Inloop

10.00 – 10.15 Welkom door wethouder Harriët Tiemens van de gemeente Nijmegen. De wethouder vertelt over Nijmegen als de European Green Capital van 2018.

10.15 – 10.30 Stand van zaken Operatie Steenbreek door voorzitter Wout Veldstra.

10.30 – 11.15  Gedrag en klimaatadaptatie
Gedragsexpert Mirjam van Huizen van Shift over gedrag en klimaatadaptatie. Waarom veranderen mensen niet gewoon, terwijl ze weten dat het belangrijk is? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen wél in beweging komen? Vanuit de belangrijkste theorieën over gedrag legt Mirjam uit hoe mensen in elkaar zitten en waarom we bepaalde dingen wel of juist niet gaan doen.

11.15 – 11. 45 Toelichting op de campagne Operatie Steenbreek Nijmegen.

11.45 – 12.00 Operatie Steenbreek presenteert haar nieuwe website en intranet.

12.00 – 13.00 Lunch

13.00 – 15.00 Er vinden 4 kennistafels op locatie in Nijmegen plaats incl. rondleiding. Je dient je vooraf aan te melden voor de kennistafels.

15.00 – 16.00 Plenaire terugkoppeling van de kennistafels.

16.00 Afsluitende borrel vindt plaats in De Bastei, het centrum voor natuur en cultuurhistorie. De Bastei is in mei 2018 geopend en biedt een prachtig uitzicht over de Waal.

17.45 – 19.00 Optioneel: Diner en rondvaart over de Waal en door Rivierpark Nijmegen. Dit Rivierpark is eind 2016 opgeleverd in het kader van Ruimte voor de Rivier. Naast de enorme ingreep in het landschap, ervaar je dat het gebied aan alle kanten aan kwaliteit heeft gewonnen. De rondvaart vindt plaats met de Pannenkoekenboot. De kosten van de rondvaart en pannenkoeken bedragen €18.50 p.p. excl. drankjes. Aan boord wordt er een toelichting gegeven door de gemeente Nijmegen. Deze rondvaart gaat enkel door wanneer er voldoende belangstelling is. Graag via het aanmeldformulier voor 1 juni laten weten of je meevaart.

Praktische informatie
Datum: 13 juni
Locatie: De Lindenberg, Ridderstraat 23, 6511 TM Nijmegen
Dagvoorzitter: Joop Spijker van Wageningen Environmental Research.
Kosten: géén (behalve het optionele deel)
Aanmelden

Stichting Open Boek zet voor Operatie Steenbreek de beeldbank op. Deze Stichting zet zich in voor een mooie en gezonde leefomgeving. Op de leefomgeving-beeldbank sjon.nl van Stichting Open Boek tref je ruim 50.000 foto’s over diverse buiten-onderwerpen aan. Stichting Open Boek maakt speciaal foto’s voor de aangesloten gemeenten van Operatie Steenbreek. Je vindt bijvoorbeeld foto’s van particuliere (steenbreek) tuinen in de rubriek tuinen. Naast tuinen zijn ook vele andere aspecten van de leefomgeving in de gemeente gefotografeerd. Foto’s kunnen eenvoudig gevonden worden door gebruik van (meerdere) zoekwoorden. De stichting helpt graag met zoeken.

Aangezien onze samenwerking recent bekrachtigd is, zijn nog niet in alle gemeenten foto’s gemaakt. Op verzoek van een gemeente kan een reportage met voorrang gemaakt worden. Specifieke wensen kunnen dan worden ingebracht. Laat dit dan a.u.b. aan Sjon Heijenga weten (info@sjon.nl en mobiel 06 10 42 42 47).

Tarieven van digitaal geleverde foto’s
Voor toepassing op internet (lage resolutie, 100 dpi)

  • Klein A6 €10,00
  • Middel A5 €15,00
  • Groot A4 €25,00

Voor toepassing in print (hoge resolutie, 300 dpi)

  • Klein A6 €45,00
  • Middel A5 €60,00
  • Groot A4 €75,00
  • Extra groot A3 €90,00

Gemeenten die interesse hebben in foto’s kunnen tot 150 euro foto’s via Operatie Steenbreek ontvangen. Dit valt onder het lidmaatschap. Geef via info@operatiesteenbreek welke foto de voorkeur – graag de foto id doorgeven – heeft en wij zorgen ervoor dat je de foto ontvangt. Is het bedrag van 150 euro niet toereikend dan kun je ook via de site sjon.nl zelf de foto’s bestellen.

In de kringen van de lokale actievoerders is een idee geboren, waar we vanuit de landelijke organisatie graag aan mee willen werken. Het gaat om een catalogus met spullen, die voor de uitvoering van de operatie gebruikt kunnen worden. 

Deels zijn deze via het secretariaat ook nu al beschikbaar, zoals folders, banners en andere materialen. Bij de verschillende acties zijn op diverse plaatsen requisieten ontwikkeld, die op andere plaatsen bruikbaar zijn. Denk aan spandoeken, reclameborden, folderstandaards, vlaggen, decors, infoloketten, etc.

Beschikbaar maken
Daarnaast krijgt het secretariaat regelmatig vragen om teksten, foto’s en andere digitale zaken. Ook die willen we breder en gemakkelijker beschikbaar maken. We willen de komende maanden een catalogus aanleggen, die in het besloten deel van de website beschikbaar maken. Alle adressanten van deze nieuwsbrief krijgen binnenkort een formulier toegestuurd, waarop vermeld kan worden wat er beschikbaar is, hoe het gebruikt kan worden, wat de kosten zijn, etc. Zo helpen we elkaar nog effectiever bij het realiseren van onze Operatie Steenbreek.

Operatie Steenbreek werkt regelmatig samen met studenten waarbij het mes aan twee kanten snijdt; de studenten doen relevant (en vaak voor hen inspirerend) onderzoek en de organisatie heeft het voordeel van meer kennis en inzicht. Op dit moment lopen er contacten met de TU Delft, van Hall-Larenstein, Hogeschool Utrecht en de Hanzehogeschool in Groningen. De resultaten komen via de kennisbank beschikbaar, maar we zullen er ook regelmatig verslag van doen in deze nieuwsbrief.

Recent is er een onderzoek gestart naar de ervaringen (goede en slechte) van de Steenbreek-deelnemers. Alessandra Bammann wil graag zoveel mogelijk daarvan horen, om uiteindelijk een conclusie te kunnen trekken, wat er ‘werkt’  in de Steenbreek-methode. Ze zal daarvoor in de komende maanden een aantal van jullie benaderen.

Aan alle lezers van Operatie Steenbreek nieuwsbrief,
Mijn naam is Alessandra, een student aan de hogeschool Van Hall Larenstein, Leeuwarden. Momenteel ben ik bezig met een onderzoek in het kader van SOS, over het begrijpen van factoren die gedrag kunnen veranderen en beïnvloeden. Hiermee hoop ik om gemeenten te kunnen helpen om mensen beter te kunnen laten beginnen met de vergroening van hun tuinen.

Hiervoor ben ik op zoek naar resultaten, zowel positief als negatief met betrekking tot gedragsverandering. Om dergelijke resultaten te verzamelen, zal ik enerzijds literatuuronderzoek verrichten en anderzijds contact opnemen met de gemeenten waar Operatie Steenbreek mee samenwerkt. De resultaten van mijn onderzoek zal ik presenteren tijdens een workshop van Operatie Steenbreek.

Vragen, opmerkingen en suggesties zijn zeer welkom. U kunt mij bereiken op telefoonnummer 0629837094 of via de mail a_bammann@hotmail.com.

Vriendelijke groeten,

Alessandra Bammann-Van Es

Hier tref je een overzicht aan van activiteiten die in 2018 gaan plaatsvinden en waar mogelijkheden zijn om bij aan te sluiten. Nog niet alle activiteiten zijn uitgewerkt.  Aanvullingen hierop horen we graag. Deze kunnen gestuurd worden naar info@operatiesteenbreek.nl

Januari
– Startbijeenkomst nationale groencompetitie van Entente Florale vindt op 17 januari plaats in Lisse op landgoed Keukenhof. Meer informatie

– Op dinsdag 23 januari vindt in Amersfoort de Masterclass ‘Stadsnatuur mogelijk maken’ plaats. Meer informatie

– Op 27 en 28 januari worden er weer vogels geteld tijdens de Nationale Tuinvogeltelling van Vogelbescherming Nederland. In heel Nederland tellen dat weekend tienduizenden mensen de vogels in hun tuin en doen zo mee met het grootste burgeronderzoek van Nederland. Kijk voor meer informatie op www.tuinvogeltelling.nl
Meedoen is simpel
30 minuten lang noteer je de vogels in de tuin en de resultaten meldt je op www.tuinvogeltelling.nl. De top 3 van vorig jaar bestond uit huismus, koolmees en merel. Heb je moeite om de verschillende vogels te herkennen? Met de speciale app Tuinvogels wordt het herkennen van elke vogel een appeltje eitje. De app is te downloaden via www.tuinvogeltelling.nl

Februari

Regiobijeenkomst bij Van Hall Larenstein Leeuwarden. Nadere informatie volgt

Maart

– Het Oranje Fonds organiseert op 9 en 10 maart 2018, samen met duizenden organisaties in het land, weer NLdoet; de grootste vrijwilligersactie van Nederland

– Op woensdag 14 maart vindt de landelijke Boomfeestdag plaats. Wellicht vinden er in jouw gemeente activiteiten plaats waar Operatie Steenbreek bij kan aansluiten. Het landelijke thema is dit jaar ‘Operatie Boomfeestdag: Maak ‘t buiten beter!’

– Op 17 maart vindt de Hoe Groener Hoe Beter dag plaats dit ter voorbereiding op de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart.

April

– Op 22 april, de internationale dag van de aarde, worden er veel bloemen gezaaid voor bijen en vlinders tijdens de Landelijke zaaidag.

Mei

Fête de la Nature is het grootste grassroots natuurfestival van Nederland. Deze vindt op 25, 26 en 27 mei plaats. Fête de la Nature is een gratis en open festival. Iedereen kan een evenement aanmelden. Wellicht een mooi moment om een Operatie Steenbreek activiteit in dat weekend te organiseren. Dit jaar vindt de hoofdbijeenkomst plaats in Nationaal Park De Alde Feanen in Friesland.

Juni

– De eerst volgende kennis- en inspiratiedag vindt plaats op 13 juni in Nijmegen. Suggesties voor het programma zijn welkom.

– Van 9 t/m 17 juni vindt 2018 vindt de Nationale Tuinweek plaats. Een week vol groene activiteiten in het land; van fietstocht tot tuinconcert.  Op 16 en 17 juni vindt het Nationale Open Tuinenweekend plaats.
Met de organisatie van de Nationale Tuinweek zijn we nog in overleg over de invulling van het programma en welke rol Operatie Steenbreek daar in gaat spelen. Zodra hier meer nieuws over is, word je daar tijdig over geïnformeerd.

– Inzendingen Operatie Steenbreek Award inleveren
Op 18 september vindt de Nationale Groendag plaats die dit jaar mede door Operatie Steenbreek wordt georganiseerd. Een onderdeel van deze dag is de uitreiking van de wisseltrofee van Steenbreek. In juni ontvang je de criteria en het verdere verloop daarvan.

Juli 

Augustus
In het laatste weekend van augustus wordt jaarlijks de Nacht van de Vleermuis georganiseerd. In heel Nederland zijn er vleermuisactiviteiten voor jong en oud. Meer informatie

September
– Ook dit jaar organiseert Operatie Steenbreek in samenwerking met Entente Florale de Nationale Groendag die in 2018 plaatsvindt in Den Haag. Een onderdeel van het programma van de Nationale Groendag is de uitreiking van de Operatie Steenbreek Award.

Burendag is een jaarlijks terugkerend feest dat je samen viert met je buren en de buurt op de 4e zaterdag in september.

Oktober
De Dag van de Duurzaamheid vindt plaats op woensdag 10 oktober 2018. Door heel Nederland vinden duizenden duurzame activiteiten plaats, georganiseerd door particulieren, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden. Meer nieuws hierover ontvang je te zijner tijd.

November
Kennis- en inspiratiedag vindt plaats op 7 november.

December

Duizend pollen Pennisetum alopecuroides ‘Hameln’ (ofwel Lampenpoetsersgras) zijn er geplant. ‘En ze zijn allemaal aangeslagen.’ Carijn Beumer van Operatie Steenbreek Maastricht is op bezoek bij Veronique en Armand uit Maastricht vanwege hun opvallend gemakkelijke maar toch groene voortuin.    

In een tijd waarin betegeling wordt gezien als de alomvattende oplossing voor gebrek aan tijd of groene vingers, staat Carijn de komende tijd stil bij tuinen die de potentie hebben de in Nederland rondwarende tegelterreur te keren. Ook al zijn ze misschien niet de meest biodiverse tuinen die je kunt vinden. De effecten van wijdverbreide betegelingstrend zijn inmiddels wel bekend: overbelaste riolen bij piekregenval en het stedelijke ‘hitte-eiland effect’ en ‘hittestress’ op hete zomerdagen. Daar kunnen we met zijn allen wat aan doen.

Wuivende gras
En blijkbaar is de voortuin van het Maastrichtse stel al een inspiratie voor buurtbewoners. Want sinds het prachtig wuivende gras er bij Veronique en Armand in staat, zijn er meerdere voortuinen in de omgeving tot miniprairies omgetoverd. Armand laat me er eentje zien in een straat verderop, waarin hetzelfde soort gras gecombineerd is met rode Echinacea (Zonnehoed). En ook de tuin van het stel zelf is geïnspireerd op een tuin in de straat waarin helmgras het hoofdbestanddeel is.

Kortom, een ideale tuin om eens bij Operatie Steenbreek in het zonnetje te zetten en te laten zien hoe groen ook gemakkelijk kan zijn.

Weinig tijd
Ondanks dat vooral Veronique graag tuiniert, blijft er met drie thuiswonende kinderen, hond Sem en een eigen bedrijf weinig tijd voor over. De achtertuin is dan ook wel grotendeels betegeld. Het voorkomen van glibberigheid rondom het zwembad is de voornaamste reden daarvoor. Maar van groen houden ze beide wel. Daarom is er uitzicht op groene platanen met daartussen een heg van klimop en een ruim perk met verschillende soorten grassen.

Onderhoudsvriendelijk
Voor de voortuin is er gekozen voor een gemakkelijke onderhoudsvriendelijke beplanting die één keer per jaar, in maart, gesnoeid kan worden. Voorheen stonden er wel heesters en andere planten in de voortuin, ‘maar dat was niet onze smaak’, aldus Veronique. Dus de oude planten hebben via de tuinarchitect voor een deel een andere bestemming in andere tuinen gekregen. En inderdaad: het bloeiende gras dat er nu staat, past mooi bij de strakke uitstraling van het moderne witte huis.

Olielampen
De pluimen van lampenpoetsersgras werden vroeger gebruikt om olielampen mee schoon te maken. Het gewas is endemisch (inheems) in de warmere tropische regio’s van de wereld, zoals Azië en Australië. Desondanks lijkt het gras zich prima thuis te voelen in Maastricht. Maar als er weer eens een echt koude winter in aantocht is: bescherm de wortels van het gras voor de zekerheid met een laag mulch. Het gras houdt van een vochtige, maar goed doorlaatbare bodem, staat graag in de volle zon en kan ook goed tegen droogte als het moet. Het zal niet snel gaan woekeren of een ecologische invasie buiten de tuin veroorzaken, omdat het in stevige pollen groeit waarvan de wortels niet onder de grond uitlopen. Zaad verspreidt het plantje alleen als overlevingsstrategie na stevige vorst.

Veronique en Armand vinden het fijn om vanuit het huis ook uitzicht te hebben op het groen. Het gras is leuk om naar te kijken. Vooral als het waait wuift het mooi. En ook zien ze er vaker kinderen die langslopen met hun handen doorheen gaan omdat het lekker aanvoelt.

Vanwege de dichtheid van de begroeiing zal het gras vooral kleine diertjes zoals muizen, kevers, spinnen en insecten beschutting en een woonplaats geven. Een sprinkhaan siert het siergras op het moment dat Carijn een close up foto wil maken voordat ze weer vertrekt.