De Groningse stadsdichter Renée Luth heeft recent in de raadsvergadering van Groningen een gedicht voorgedragen over een groener Groningen.

Zaai hier
Tussen de tegels
Een nieuw begin
De geboorte van groen
Dat nog pril als een lente
Uit haar ogen kijkt
Weeg het beton
In nieuwe handen
Zie hoe de jonge bomen nog
Huilen in de wind
Troost ze
Vertel al het grijs hier van lente
Van bloeien
Een placebo tegen cement
Zie hoe de knoppen openbarsten
In vlezige beloftes van groei

Laat wegen breken
Zing wiegenliedjes voor het asfalt
Totdat ze gaan dromen dat ze grasvelden zijn
Plant bloembollen in onze
Grauw geworden gedachten
Onze hoofden broeikassen
Laat alles overwoekeren met goede wil
Om deze kleine werelden terug te geven
Aan dat wat zachtjes zoemt
Smeer de huizen in met honing
Geef de kieren van ons zijn
terug aan mieren
Leg alleen nog snelwegen voor egels
Geef de kikkerkoning een wieg
Draag vruchten voor de vogels
Bouw bomen in plaats van blokkendozen

Laten we de stad weer een beetje met dieren delen
In een achtertuin of park
En laat onze voetstappen
Zaad zijn

Speciaal voor aangesloten gemeenten heeft Stichting Steenbreek via intranet veel relevante kennis en informatie beschikbaar over activiteiten die in Nederland plaatsvinden en waar inspiratie voor acties vandaan kan worden gehaald. Waarom zelf nog acties of middelen bedenken terwijl anderen je al voor zijn geweest? Leer van elkaar en deel inspirerende voorbeelden.

Ons intranet bestaat uit drie onderdelen: kennisbank, beeldbank en catalogus. In de kennisbank hebben wij over verstening, tuinen, klimaat, biodiversiteit en duurzaamheid, economie en beleid, sociale aspecten en gezondheid veel kennis beschikbaar in de vorm van publicaties zoals artikelen, relevante websites, onderzoeksrapporten en afstudeerwerken. Kies een categorie of gebruik de zoekfunctie. Deze kennisbank wordt met regelmaat aangevuld en geactualiseerd. Mis je een bepaald onderwerp of wil je graag kennis delen, geef dit dan door aan ons secretariaat.

In de catalogus heb je een overzicht van allerlei voorbeeldbrieven, een overzicht van netwerkpartners met wie je kunt samenwerken, diverse filmpjes, eerder gemaakte huisstijldragers uit het land, compleet uitgewerkte acties, huisstijlmaterialen van Stichting Steenbreek en nog veel meer.

Om toegang te krijgen tot dit besloten gedeelte van www.steenbreek.nl, dien je als gemeente aangesloten te zijn bij Steenbreek. Inloggen kan door rechtsboven in beeld op ‘intranet voor partners’ te klikken.

Versteningskaart
Sinds kort staat er op het intranet ook de interactieve versteningskaart van Nederland op. Hiermee kunt u zien hoe het gesteld is met de verstening van de tuinen in uw gemeente.

Wachtwoord vergeten?
Als je je wachtwoord vergeten bent, kun je klikken op de link ‘wachtwoord vergeten’. Na het invullen van je e-mailadres krijg je per e-mail een nieuw wachtwoord opgestuurd. Let op: gebruik hiervoor het e-mailadres dat bij ons bekend is. Lukt dit niet, neem dan contact met het secretariaat op

Het stimuleren van samenwerkingen tussen boeren en particulieren om de biodiversiteit in hun regio te versterken, dat is het doel van de Samen voor Biodiversiteitsprijs. Deze stimuleringsprijs van 25.000 euro wordt dit jaar voor het eerst georganiseerd en is een initiatief van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Inschrijven kan tot 9 februari 2020.

Op verschillende plekken in Nederland werken boeren en particulieren al samen aan het herstellen van biodiversiteit in hun omgeving. Bijvoorbeeld om bloemenranden langs akkers te realiseren, het gezamenlijk investeren in duurzame voedselproductie middels voedselbossen, en boeren die, met behulp van natuurliefhebbers, houtwallen terugbrengen en samen onderhouden. De Samen voor Biodiversiteitsprijs ondersteunt dergelijke initiatieven.

Stimuleringsprijs
“Deze stimuleringsprijs, die mogelijk wordt gemaakt door het Wereld Natuur Fonds, ondersteunt particulieren en boeren die samen aan de slag willen om biodiversiteit op het boerenland te helpen herstellen”, aldus voorzitter van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel en juryvoorzitter Louise Vet: “We kijken uit naar alle inspirerende ideeën en we hopen met dit initiatief nog veel meer mensen te motiveren om samen aan de slag te gaan. Want iedere bijdrage aan natuurherstel in Nederland telt.”

Inschrijven tot 9 februari
De twee meest aansprekende ideeën krijgen ieder een budget van €25.000 om hun project uit te voeren en winnen de Samen voor Biodiversiteitsprijs. Inzendingen voor deelname kunnen tot 9 februari 2020 worden ingediend, via het deelnameformulier. Op 5 maart 2020 worden de twee winnende ideeën bekendgemaakt.

Over het Deltaplan Biodiversiteitsherstel
De aangesloten partijen bij het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, waaronder Wageningen University & Research, zetten zich in voor natuurherstel in Nederland. Deelnemende landbouwvertegenwoordigers, kennisinstellingen, bedrijven, natuur- en milieuorganisaties en een bank werken samen aan een rijkere natuur. Kijk voor meer informatie op www.samenvoorbiodiversiteit.nl.

Bron:
WUR

Welke maatregelen helpen in jouw wijk tegen wateroverlast, hitte of droogte? En wat kosten die maatregelen? De Toolbox Klimaatbestendige Stad is een ontwerptool die je daar inzicht in kan geven. Maar hoe gebruik je deze toolbox precies? Kom naar de training op 18 februari 2020 in Den Bosch.

De training duurt drie uur. In de training krijg je informatie over de Toolbox Klimaatbestendige Stad: hoe is deze opgebouwd en welke modellen zijn er gebruikt? Er worden voorbeelden gegeven van hoe de toolbox al gebruikt wordt. En je leert hoe je de toolbox zelf kunt gebruiken. Het is daarom ook de bedoeling dat je je eigen laptop of tablet meeneemt. Je kunt ook een eigen project meenemen om de toolbox daarop toe te passen.

Wat kun je met de toolbox?
Ga je een gebied ontwikkelen of opnieuw inrichten? Dan kun je daarbij de Toolbox Klimaatbestendige Stad gebruiken om te verkennen welke maatregelen geschikt zijn om het gebied klimaatadaptief in te richten. Met deze toolbox krijg je in beeld welke maatregelen allemaal mogelijk zijn en wat voor effect de verschillende maatregelen hebben. De toolbox laat niet alleen het effect zien per maatregel, maar ook de effecten als je maatregelen met elkaar combineert. Daarnaast geeft hij een globale schatting van aanleg- en beheerkosten van verschillende maatregelen. Je kunt de toolbox individueel gebruiken, maar bijvoorbeeld ook in interactieve bijeenkomsten met gemeenten, waterschappen en bijvoorbeeld bewoners. De Toolbox is recent vernieuwd.

Aanmelden en meer informatie
De training is van 13.00 tot 16.00 uur bij Waterschap Aa en Maas in Den Bosch. Wil je je aanmelden voor de training? Dan kan dat via deze link. Meer informatie over de Toolbox Klimaatbestendige Stad vind je op het Kennisportaal Ruimtelijke Adaptatie.

Bron:
Provincie Noord-Brabant

Een recordaantal deelnemers zagen afgelopen weekend tijdens de Nationale Tuinvogeltelling opvallend veel pimpelmezen. De mees met het blauwe petje eindigt daardoor op de 3e plek, achter de huismus en koolmees. In de zomer werden al forse aantallen pimpelmezen gemeld en dat is nu goed terug te zien in de Tuinvogeltelling. De vink, vorig jaar nog goed voor een 3e plek, zakte naar plaats 7.

Door het milde winterweer is er nog voldoende voedsel in de bossen te vinden. Aan de 17e Tuinvogeltelling deden tot nu toe meer dan 75.000 mensen mee, een record. Deelnemers kunnen nog tot morgen 12 uur hun gegevens invoeren op www.tuinvogeltelling.nl

Pimpelmezen hebben een goed broedseizoen doorgemaakt in Oost-Europa en in combinatie met vermoedelijk voedselgebrek daar, verblijven veel mezen deze winter in de Nederlandse tuinen. Dat was terug te zien in de Nationale Tuinvogeltelling. Waar voorgaande jaren gemiddeld tussen de 2,5 en 3 pimpelmezen in de tuin werden geteld, zitten er dit jaar per tuin gemiddeld meer dan 3 pimpelmezen. Daarmee blijft de pimpelmees de merel voor, die op de 5e plek eindigt. Het aantal merels, nog steeds niet helemaal gevrijwaard van het Usutu-virus, blijft min of meer stabiel ten opzichte van vorig jaar.

Zacht winterweer
Vorig jaar maakte de vink de top 3 compleet, na de huismus en koolmees. Dit jaar heeft de vink een paar plaatsjes moeten inleveren. Waar vinken vorig jaar nog door de sneeuw richting de tuinen werden gedreven, lijken ze nu het bos te verkiezen boven de meer stedelijke omgeving. Door het zachte winterweer werden ook opvallend veel insecteneters als de tjiftjaf en zwartkop gemeld, soorten die normaal gesprokken bij kouder weer afzakken richting België en Frankrijk.

Top 3
Evenals voorgaande jaren is de huismus weer veruit de meest getelde soort. De huismus wordt in minder dan de helft van de tuinen waargenomen, maar omdat mussen in groepen leven zijn ze qua absolute aantallen het vaakst gezien. Nummer twee is de koolmees, die in meer dan 8 van de 10 tuinen werd geteld. De pimpelmees eindigt op plek 3.

Voorlopige top-10
Deelnemers kunnen tot maandag 27 januari 12.00 uur hun telling insturen. Dit is de voorlopige top-10 van zondagmiddag. Tussen haakjes de notering tijdens de Tuinvogeltelling van vorig jaar.

1             Huismus (1)
2            Koolmees (2)
3            Pimpelmees (5)
4            Kauw (6)
5            Merel (4)
6            Vink (3)
7            Turkse tortel (7)
8            Houtduif (8)
9            Roodborst (9)
10         Ekster (10)

Beeld: Hans Peeters

test

Bij klimaatverandering leggen we er meestal de nadruk op dat het gemiddeld warmer zal worden, omdat er meer CO2 in de lucht zit. Dat klopt, maar in de afgelopen jaren hebben we zelf al ondervonden dat er voor het weer in Nederland ook andere consequenties zijn. Dit heeft weer gevolgen voor de keuze van ons plantenassortiment in de openbare ruimte en tuin. De vraag is dan ook, wat wordt nu de ideale beplanting?

Download hier de folder ‘Ideale toekomstbestendige beplanting is biodivers’

Maak van je tuin een levende tuin, voor mens en dier. Met deze boodschap trekken tuinvereniging Groei & Bloei, Stichting Steenbreek, Vogelbescherming Nederland, IVN Natuureducatie, AVVN, Velt (Vereniging voor ecologisch leven en tuinieren) en KNNV, vereniging voor veldbiologie, in 2020 het land in. Iedere partner levert vanuit zijn eigen organisatie een bijdrage door het organiseren van groene activiteiten, die gebundeld zijn in een gezamenlijke jaarkalender.

Januari 2020
Minicursussen Tuinvogels herkennen
Appelvink of Putter? Welke vogels zie je in jouw tuin en op de voedertafel? Leer in één bijeenkomst en een excursie de tuinvogels herkennen. In samenwerking met Vogelbescherming Nederland geven KNNV afdelingen op verschillende plaatsen een minicursus tuinvogels herkennen. Na deze minicursus kan je succesvol meedoen met de Nationale Tuinvogeltelling in het weekend van 24-26 januari 2020.
Meer informatie

Voorjaar 2020
Volg de workshop “Een levende tuin maak jezelf”
In dertien Steenbreek gemeenten worden in het voorjaar 2020 meerdere workshops “een levende tuin maak jezelf” georganiseerd. In 2,5 uur krijg je van ervaren natuurexperts van IVN en KNNV inspiratie, tips en voorbeelden om jouw tuin aantrekkelijker te maken. Voor jezelf en voor vogels, insecten en andere dieren. Voor iedereen die groene vingers wil krijgen en in het bezit is van een tuin of tuintje. Check of er een workshop plaatsvind bij jou in de buurt

Voorjaar 2020
Volg de cursus Stap voor stap Moestuinieren
Je eigen gezonde groenten natuurlijk telen, oogsten en daarna een maaltijd van maken. Eten uit eigen tuin is ontzettend leerzaam en leuk. Wij laten jou graag zien hoe je nou begint met je eigen moestuin, of het nu in de achtertuin, de volkstuin of op het balkon is.  De korte cursus moestuinieren is bedoeld voor volwassenen met weinig kennis van moestuinen. In deze korte cursus leer je hoe je eenvoudig een kleine moestuin opzet en met goed resultaat kunt oogsten. Meer informatie.

14 Maart
Festival voor boeren en bijen
De Velt-markt-Anders, dat is ‘the place to be’ voor iedereen die samen eco-actief aan de slag gaat. En de derde editie is niet zomaar een editie. Het belooft een heus festival in het thema van boeren en bijen te worden. Snuister, ontdek en ga in gesprek: dat is hier de boodschap. Meer informatie

Maart 2020
Leg je eigen Tuiny Forest aan
Voeg kleur, geur en leven toe aan jouw tuin met Tuiny Forest, een inheems bos op tuinformaat. IVN heeft in samenwerking met Sprinklr een pakket samengesteld vol biologisch gekweekte planten. Binnen een halve dag leg je daarmee een inheems microbos van 6m2 vol bomen, struiken en kruiden in je tuin aan. Goed voor bijen, vlinders, vogels én voor jou! De Tuiny Forest-pakketten worden 11 en 12 maart bezorgd. Perfecte start van het voorjaar! Lees meer

18 maart
Nationale Boomfeestdag
De 64ste Nationale Viering Boomfeestdag vindt komend jaar plaats in gemeente Alphen aan den Rijn. Op woensdag 18 maart planten Alphense kinderen honderden bomen en struiken in het hart van het Prinses IreneBos. Ook organiseren we een KinderKlimaattop. Kinderen gaan in onderhandeling met CEO’s, natuurorganisaties en politici over hun ideeën voor een leefbare aarde. www.boomfeestdag.nl

26 maart
Inspiratiedag Stichting Steenbreek
Op 26 maart organiseert Stichting Steenbreek i.s.m. provincie Noord-Brabant de tweejaarlijkse inspiratiedag. Deze dag is onder andere bedoeld voor de aangesloten gemeenten en partners en heeft als doel om kennis en ervaringen met elkaar te delen rondom het thema ‘Samen voor meer groen in de buurt!’ Locatie: Hoeven. Programma en aanmelden.

28 maart
Tegel eruit, Plant erin
Lever op zaterdag 28 maart een tegel in bij Intratuin en ontvang een tuinplant cadeau om de leeggekomen plek te vergroenen. Heb je geen groene vingers? Geen probleem, je krijgt van Groei & Bloei tips zodat je eigen tuin of balkon in no-time groeit en bloeit! Via deze actie van Groei & Bloei zijn al bijna 30.000  tuintegels vervangen door levend groen. De actie is van 10.00-15.00 uur en in samenwerking met Stichting Steenbreek, Vogelbescherming Nederland, IVN Natuureducatie en KNNV.

18 en 19 april
Tel mee met de Nationale Bijentelling
Doe mee met 3e Nationale Bijentelling van Nederland Zoemt. Door heel Nederland worden bijen geteld in eigen tuin, het park of op het schoolplein. Als we meer weten over bijen, kunnen we de bij beter helpen. En dat is hard nodig, want van de 358 soorten wilde bijen in Nederland zijn er 188 bedreigd.  Benieuwd naar de resultaten van afgelopen jaar?  Of wil je je aanmelden om mee te doen? Ga naar de website

6 en 7 juni
Laat je verwonderen op de Velt-ecotuindagen
Elk jaar organiseert Velt (Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren) de ecotuindagen. Ook dit jaar – namelijk zaterdag 6 juni en zondag 7 juni – is dat het geval. Ruim 200 tuinen in Nederland en België stellen zich open voor publiek. Leer, beleef en geniet samen met de 40.000 andere bezoekers! PS: dit jaar zijn er extra veel stadstuinen te bezichtigen. Ontdek hier de tuinen die je kunt bezoeken: www.velt.nu/ecotuindagen.

13 t/m 17 mei 
Gardenista

Van 13 t/m 17 mei organiseert Groei & Bloei voor de tweede keer de tuinbeurs Gardenista: een tuinfestival met showtuinen, moestuinieren, bloemschikken, kwekers, hoveniers, onderwijs, kunst en water voor amateurs en professionals, met de jeugd (studenten) als onmisbare schakel. www.gardenista.nl.


13 t/m 21 juni                        
Groei & Bloei Nationale Tuinweek

Vereniging Groei & Bloei organiseert van 13 t/m 21 juni  2020 de Nationale Tuinweek waarin de  eetbare tuin centraal staat. In deze week kun je in meer dan 20 regio’s in het land deelnemen aan groene workshops, lezingen en excursies om je te laten inspireren om eigen tuin, balkon, dak- of buurttuin verder te vergroenen. Groei & Bloei werkt tijdens deze week samen met groene organisaties zoals Stichting Steenbreek, Vogelbescherming Nederland, IVN Natuureducatie, KNNV en AVVN. www.groei.nl/tuinweek

Juli 2020
KNNV Minicursussen vlinders herkennen
De KNNV geeft in samenwerking met De Vlinderstichting op diverse plaatsen in het land een minicursus dagvlinders herkennen. Leer in één avond en één excursie hoe je tuinvlinders kunt herkennen en hoe je vlinders in jouw tuin krijgt. Na deze minicursus kun je succesvol meedoen met de Nationale Vlindertelling van xx juli – xx juli 2020. Kijk snel of er een minicursus bij jou in de buurt is.

Eind September 2020 (week 39)
KNNV minicursussen paddenstoelen herkennen
Speur in de KNNV Week van de Veldbiologie naar paddenstoelen en ontdek ze ook in je eigen tuin. Of doe mee met een minicursussen paddenstoelen herkennen en leer in één avond en één excursie hoe je paddenstoelen kunt herkennen en op naam brengen. Meer informatie volgt.

15 oktober                       
Nationale Groendag

Op 15 oktober organiseren de gemeente Oss en Stichting Steenbreek de Nationale Groendag. De Nationale Groendag is bedoeld voor professionals die in de publieke en private ruimte werkzaam zijn. www.nationalegroendag.nl

November
Inspiratiedag Stichting Steenbreek
Op xx november organiseert Stichting Steenbreek i.s.m. ? de tweejaarlijkse inspiratiedag. Deze dag is onder andere bedoeld voor de aangesloten gemeenten en partners en heeft als doel om kennis en ervaringen met elkaar te delen rondom het thema ‘Samen voor meer groen in de buurt!’ Programma volgt.


Het is natuurlijk onvermijdelijk, dat ik in deze nieuwsbrief terugkom op de geslaagde Nationale Groendag 2019 in Wageningen. Met ruim 320 deelnemers op één van de mooiste plekken van ons land en een sterk programma met belangwekkende sprekers zag het er tevoren al veelbelovend uit. Maar het was wel spannend of het allemaal zou lukken.

In de eerste plaats wil ik de gemeente Wageningen bedanken voor de ondersteuning (praktisch en financieel) en het steeds grotere enthousiasme, waarmee de klus is geklaard. Dankzij de inzet en de goede contacten van de gemeente konden we niet alleen een paar bijzondere sprekers ontvangen, maar kwam ook de gedeputeerde van Gelderland langs om te melden, dat de provincie graag aansluit bij Steenbreek. Waarmee we vier provincies in onze gelederen hebben.  

De aftrap was voor een recent geridderde Louise Vet, de initiatiefnemer van het Deltaplan Biodiversiteit, de ‘ronde tafel voor de natuur’. Zij wees in een stevig verhaal op de tot nu volstrekt onvoldoende aandacht, die er is voor de aantasting van het ecologisch systeem. Ze liet ook blijken dat ze twijfels heeft of het Deltaplan in dit opzicht gaat werken. Misschien moeten we meer verwachten van de commissie Remkes, waar ze ook aan deelneemt.

Joris van Toor van de Nederlandse Bank kwam in zijn duidelijke en degelijke verhaal met goed nieuws: de DNB gaat de risico-beoordeling die ze doen bij banken, verzekeringen en pensioenfondsen uitbreiden naar milieuschade, bioschade en duurzaamheidsrisico’s. Op deze manier wordt een begin gemaakt met het meewegen van de onbetaalde rekeningen in de economie, zoals klimaatschade, vervuiling, uitputting en andere tot nu toe ongenoemde kostenposten. Zaterdag vond ik in de krant een pleidooi om het economie-onderwijs te vernieuwen, omdat het nauwelijks meer gaat over de realiteit. Er is beweging in de goede richting!

Landschapper Adriaan Geuze maakt zich al heel lang boos over de verrommeling van het landschap. Hij pleitte voor het grote gebaar op basis van een ‘Napoleontische’ visie, maar ook met aandacht voor de spontane ontwikkeling en duurzaamheid. Hij zorgde met een enthousiast betoog voor nieuwe energie vlak voor de lunch en toonde zich een grote fan van Steenbreek, maar z’n vrouw beslist wat er in de tuin gebeurt.

Steenbreektrofee
Tussendoor werd de Steenbreektrofee uitgereikt aan de bewoners van Spijk (waar de Rijn écht ons land binnenkomt!), die op indrukwekkende wijze zelf hun openbare ruimte op een echte Steenbreek-manier hebben aangepakt. Er waren tien deelnemers in deze eerste editie van de vernieuwde prijs.

’s Middags werden er in twee rondes zes workshops gehouden, waarin partners van Steenbreek hun bijdragen leverden aan de versterking van het informatieve karakter van de dag. Maar er werden ook tuinen ontworpen en er was een wateringenieur, die het belang van een gezonde bodem benadrukte. Intussen werd er per bus een bezoek gebracht aan het instituut waar Louise Vet tot voor kort directeur was en aan de Binnenveldse Hooilanden, die bedreigd worden door de stikstof en daarom nu in Den Haag op het offerblok liggen.

Natuur-inculsief bouwen
De actualiteit was ook aanwezig in de vorm van een brief aan twee ministeries, door mij ondertekend namens twintig organisaties, die ervoor pleiten natuur-inclusief bouwen tot de norm te verklaren. De aanwezigen lieten op Noord-Koreaanse wijze horen, dat zij ook achter deze brief staan. Daarmee was de diversiteit van de dag compleet, wat tot lang napraten aanleiding gaf. Ik mocht toen al veel complimenten ontvangen en dat bleef in de dagen daarna nog even digitaal doorgaan. Zoals een enthousiaste deelnemer zei: “Het was prachtig, helemaal Steenbreek!”        

Wout Veldstra
Voorzitter
Stichting Steenbreek