Vereniging Groei & Bloei organiseert van 8 t/m 16 juni 2019 de Groei & Bloei Nationale Tuinweek waarin de  levende tuin centraal staat.

In deze week kun je in meer dan 20 regio’s in het land deelnemen aan groene workshops, lezingen en excursies om je te laten inspireren om eigen tuin, balkon, dak- of buurttuin verder te vergroenen voor een betere biodiversiteit. Een overzicht van activiteiten is te vinden op www.groei.nl/tuinweek.

Open Tuinenweekend: 15 en 16 juni
De Groei & Bloei Nationale Tuinweek wordt afgesloten op 15 en 16 juni met het Groei & Bloei Open Tuinenweekend. In heel Nederland heten ruim 1.000 leden van Groei & Bloei je van harte welkom in hun tuin. Zo ontdek je de mooiste verborgen paradijsjes van Nederland. In een diverse regio’s zijn er speciale fiets- en wandelroutes langs levende tuinen. Kijk voor een compleet overzicht van alle open tuinen op www.groei.nl/tuinweek.

Krachten bundelen
Groei & Bloei werkt al jaren samen met Stichting Steenbreek. Het thema De Levende Tuin sluit goed aan bij de doelstelling van Steenbreek, het vergroenen van Nederland. Maar er zijn meer organisaties met een groen hart. Groei & Bloei, Stichting Steenbreek, Vogelbescherming Nederland, IVN Natuureducatie en KNNV, vereniging voor veldbiologie bundelen dit jaar hun krachten om met elkaar de Nationale Tuinweek en het thema De Levende Tuin breder bekend te maken. Ieder doet dit op zijn eigen manier met zijn eigen middelen. Daarom kun je dit jaar voor het eerst activiteiten verwachten van Groei & Bloei-afdelingen met een van deze partners.

Hengelose tuinen een stuk groener maken. Dat was het doel van gemeente Hengelo, groenpartners en ondernemers die op 18 mei 2019 gezamenlijk de Groenmarkt in Hengelo hebben georganiseerd. Op de Groenmarkt kon informatie en inspiratie worden gevonden om de tuin te vergroenen.

De Groenmarkt werd bezocht door zo’n 2.000 bezoekers.

Stichting Steenbreek
Steeds meer mensen kiezen voor het bestraten van een groot deel van hun voor- of achtertuin. Natuurlijk is dat makkelijk in het onderhoud, maar op deze manier kan steeds minder regenwater in de bodem zakken. Met als gevolg overlopende rioleringen, meer water op straat en in het ergste geval ook water in de woning. Vandaar dat Hengelo is aangesloten bij de landelijke publiekscampagne van de Stichting Steenbreek. Doel van de campagne is om verstening van de tuinen tegen te gaan en bewoners bewust te maken van de voordelen van een groene tuin. Zo zorgt een groene tuin voor een betere waterafvoer bij heftige regenbuien. Het water kan gewoon de grond in. Een tuin met veel groen zorgt bovendien voor meer biodiversiteit in de stad. Want bijen, vlinders en vogels zijn onmisbaar voor onze omgeving. Bovendien is een levende en groene tuin heerlijk om naar te kijken.

Tegel eruit, plantje erin
Onderdeel van de Groenmarkt van 18 mei was net als vorig jaar de actie “tegel eruit, plantje erin”. Iedereen die een tuintegel inleverde kreeg een tuinplant gratis. De actie was een samenwerking van Groei en Bloei, Fahner vaste planten kwekerij en Welkoop Hengelo. Uiteindelijk werden zo’n 70 tegels ingeleverd en ongeveer 20 staatstenen. Doel van de actie was om bewustwording te creëren bij de inwoners. Er werd dan ook niet moeilijk gedaan als er een badkamer- of keukentegel werd geruild voor een mooie plant.

Subsidie
Medewerkers van het waterschap Vechtstromen vertelden tijdens de Groenmarkt over regenwateropvang en het voorkomen van wateroverlast. Ook de gemeente Hengelo was aanwezig met informatie over afkoppelen, groene daken subsidie en over de Stichting Steenbreek.

De Groenmarkt is een samenwerking van verschillende organisaties zoals IVN Hengelo, Groei & Bloei, SWB Hengelo en de KNNV Vereniging voor Veldbiologie. De Nederlandse Bijenhouders vereniging, afdeling Hengelo vertelde meer over biodiversiteit en bood mooie bijenproducten aan.

Het waterschap had speciaal voor kinderen een watertafel ingericht. Ook de Natuur- en Milieuraad Hengelo, de Groene Loper Hengelo en Stichting Groener Hengelo waren aanwezig met informatie.

Woensdag 22 mei organiseerde Stichting Steenbreek een excursie naar de Brabantse Steenbreekgemeente Laarbeek. Laarbeek is toonaangevend op het gebied van groen en duurzaamheid en de manier waarop inwoners betrokken worden. Met het winnen van de Nationale Groencompetitie (2016), Groenste gemeente van Europa (2017), de GroenStrijd 2.0 in samenwerking met inwoners en lokale groenondernemers, alsook de Steenbreek Trofee 2018 kun je ondertussen in Laarbeek zeggen: groen verbindt!

Wethouder Monika Slaets (inwonersparticipatie) is trots op wat er de afgelopen jaren is bereikt met een klein ambtelijk team en met hulp van vrijwilligers van IVN, Laarbeeks Landschap, inwoners en de lokale groenondernemers. ‘Wij merken dat het mensen tot elkaar heeft gebracht’, aldus Monika Slaets. De zorg voor de eigen omgeving en wil tot samenwerken zitten verankerd in het DNA van de inwoners van Laarbeek.

Slim combineren
De “Laarbeek methode” is succesvol samenwerken binnen de gemeente maar ook met inwoners, bedrijfsleven en verenigingen. De lokale samenleving wordt bij alle acties als kracht benut, of dat nu ging om een tegelruilactie, voortuinenactie of bij de GroenStrijd 2.0. De toenmalige wethouder zei bij de start in 2017 tegen de inwoners: ‘verras mij met zoveel goede plannen, zodat ik extra geld bij de raad moet vragen.’ Buurtbewoners hebben samen met een coach (een lokale groenondernemer) een plan gemaakt voor het vergroenen van hun straat, wijk of plein. Denk daarbij aan het weghalen van overbodige verharding, afkoppelen van regenpijpen, maken van geveltuintjes, aanplanten van kale boomspiegels, het plaatsen van plantenbakken of andere creatieve manieren om groen en kleur in de buurt te brengen. De wethouder hoefde uiteindelijk niet naar de raad, aangezien met slim combineren van bestaande budgetten en subsidies vanuit provincie Noord-Brabant en Waterschap Aa en Maas toch een sluitende begroting werd gemaakt om alle 17 ideeën uit te voeren.

De belangrijkste uitdaging voor de gemeente zit in een andere manier van werken, integraal denken en ontschotten. De balans zoeken tussen beleid en meebewegen. Snel kunnen schakelen, want een buurt wil vooruit. Maar er zijn ook dilemma’s: hoe regel je budget als je de inhoud van de plannen nog niet kent? Hoe kun je risico’s inschatten en beheersen? In het beleid staat de hoofdgroenstructuur overeind. Daarbuiten worden alle creatieve ideeën op het gebied van wijk- en buurtgroen serieus genomen en beoordeeld op haalbaarheid. De kosten van de aanplant zijn voor de gemeente, het bijhouden van het groen gebeurt door de buurtbewoners. Doordat inwoners hun eigen idee hebben kunnen uitvoeren, is de mate van betrokkenheid zeer hoog. Geen afspraken op papier maar vertrouwen in de verantwoordelijkheid die buurtbewoners samen nemen. Denk in mogelijkheden in plaats van in beperkingen.

Enthousiasme
Anders werken levert heel veel op. Laarbeek wordt nog steeds groener, het is goed voor de leefbaarheid en de sociale cohesie. De gemeente werkt aan duurzaamheidsdoelstellingen en bewustwording. ‘En minstens zo belangrijk: het maakt ons werk zo veel leuker!’, aldus Michel Brands, beleidsadviseur Groen en programmaleider Duurzaamheid bij gemeente Laarbeek. De “Laarbeek methode” riep dan ook het enthousiasme op bij veel deelnemers aan deze excursie.

De volledige presentatie van Michel Brands is hier te bekijken.

Heesweg: de winnaar van de Groenstrijd 2.0. Het ontwerp is bijna uitgevoerd, in het najaar worden alleen nog diverse amberbomen geplant. Zo’n twintig inwoners zijn actief met schoffelen van het plantsoen, watergeven van de bloembakken aan lantaarnpalen en houden de speeltuin netjes. Zelfs een watergeefsysteem werd door een inwoner zelf bedacht. Het water komt overigens uit regentonnen die bij een aantal huizen in de voortuin zijn geplaatst. De bewoners hebben samen een app groep voor het watergeven zodat de bloemen en planten er altijd goed bij staan.
Kindcentrum De Raagten heeft een groen schoolplein en een groen dak. Kinderen genieten van het bewegend en ontdekkend leren en leren omgaan met heel veel soorten dieren die op het groen afkomen. Dat kinderen en hun ouders enthousiast zijn, blijkt uit het prachtige cadeau bij het afscheid van de kinderen van groep 8. Zij gaven een enorm insectenhotel aan de school.
Natuurspeeltuin Octopus: ook hier weer een enthousiaste buurtvereniging die een oogje in het zeil houdt zodat de speeltuin er netjes bij blijft liggen. Steeds meer scholen komen hier met de kinderen spelen en ook kinderfeestjes worden in de speeltuin georganiseerd.
Zorgcentrum De Regt: een paar jaar geleden was dit nog een klein terras met een groot grasveld. Nu staan overal moestuinbakken en is er een wandelpad met daarom heen veel groen. De leerlingen van een basisschool in de buurt komen iedere maandag het onderhoud verzorgen van de moestuinbakken. De bewoners van het zorgcentrum gaan dan vaak ook naar buiten. De samenwerking en de verhalen tussen jong en oud zijn hartverwarmend.

Tekst: Barbara Tetteroo
Foto: Sjon.nl

Op 13 juni vindt in Zwolle bij de provincie Overijssel de inspiratiedag van Stichting Steenbreek plaats. Deze dag is onder andere bedoeld voor de aangesloten gemeenten en partners en heeft als doel om kennis en ervaringen met elkaar te delen rondom het thema ‘Samen voor meer groen in de buurt!’

Provincie Overijssel is de eerste en tot nu toe de enige provincie die is aangesloten bij Stichting Steenbreek. De Steenbreek campagne past volgens de provincie bij het Overijsselse Koersdocument ‘Natuur voor Elkaar’. Provincie, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven hebben daarin hun visie op natuur in Overijssel vastgelegd. Natuur weer dichter bij de mensen brengen en mensen verbinden met natuur en landschap is de kern van het beleid.

Het gaat dan niet alleen om pure natuur, maar ook om een mooie bloeiende berm in de wijk, een natuurspeelplaats of een stukje natuur in de stad. En met meer groen speel je in op de klimaatverandering en dat sluit weer aan bij het Regionaal Adaptatieplan. Steenbreek draagt tot slot ook bij aan de leefbaarheid en sociale kwaliteit van kernen.

AANMELDEN  

Het programma, onder voorbehoud, van de dag ziet er in hoofdlijnen als volgt uit en dit wordt de komende tijd verder ingevuld:

10.00 uur

Inloop + Informatiemarkt

10.30 uur

Welkom door voorzitter Wout Veldstra

10.45 uur

Introductie door Steenbreekambassadeur Margot Ribberink

10.55 uur

Hoe kun je groen behouden en integreren in stedelijke ontwikkeling? Door Carmen Aalbers

11.25 uur

Belang van bodembiodiversiteit in relatie tot klimaatadaptatie. Door Dirk-Siert Schoonman (dagelijks bestuurslid Unie van Waterschappen)

12.00 uur

Excursie (bezoek aan concrete voorbeeldprojecten in omgeving van Provinciehuis)  + Pauze + Informatiemarkt

13.15 uur

Welkomstwoord door de Commissaris van de Koning 

13.30 uur

Provincie Overijssel presenteert haar koersdocument ‘Natuur voor Elkaar’ met daarin aandacht voor:

  • Winnaars groenste straat aan het woord
  • Bekendmaking: Help mijn tuin heeft tegels

14.30 uur

Pauze

14.45 uur

Interview ‘Steenbreekacties’. Wil jij jouw ervaringen delen? Laat dit dan weten aub.

15.55 uur

Afsluiting

16.00 uur

Borrel + Informatiemarkt

17.00 uur

Einde

Praktische informatie
Datum: 13 juni
Locatie: Provinciehuis Overijssel, Zwolle. Adres en route
AANMELDEN
Dagvoorzitter: Joop Spijker van Wageningen Environmental Research
Maximaal aantal deelnemers: 150
Vragen: info@steenbreek.nl

Landschap Overijssel en Natuur en Milieu Overijssel krijgen voor de periode 2019-2021 van de provincie Overijssel een subsidie van €858.000. Daarmee kunnen beide organisaties het vrijwilligerswerk voor natuur en landschap voort zetten.

Landschap Overijssel coördineert de besteding van de subsidie en werkt hierin nauw samen met andere vrijwilligersorganisaties voor natuur- en landschapsbeheer. Landschap Overijssel en Natuur en Milieu Overijssel dragen zelf ook €858.000 bij aan het vrijwilligerswerk.

20.000 vrijwilligers
De provincie Overijssel ondersteunt al decennialang vrijwilligerswerk in natuur en landschap. Landschap Overijssel (LO) en Natuur en Milieu Overijssel (NMO) zorgen voor de uitvoering hiervan, samen met lokale partners. Hierdoor is een sterk en groeiend netwerk en zo’n 20.000 kundige vrijwilligers ontstaan. Met deze subsidie kunnen belangrijke voorzieningen voor vrijwilligers zoals gereedschapsdepots, verzekeringen, cursussen en begeleiding door mentoren worden voortgezet.

Nieuwe vormen vrijwilligerswerk
Vanuit het programma Natuur voor Elkaar van Overijssel wordt ook ingezet op nieuwe vormen van vrijwilligerswerk. Voorbeelden hiervan zijn groene bewonersinitiatieven in de stad, het ondersteunen van vrijwilligers in de groene zorg en het ontwikkelen van groene vrijwilligersprojecten met als doel meer jongeren te betrekken bij natuur en landschap.

Gedeputeerde Hester Maij: “Zonder de inzet van al die duizenden vrijwilligers zou Overijssel een stuk minder groen zijn. Die betrokkenheid moeten we vast houden. Vandaar dat we het vrijwilligerswerk voor het groen ondersteunen. En natuurlijk hopen we dat steeds meer inwoners mee willen werken om hun omgeving groener te maken. Ik heb goede hoop dat dit gaat gebeuren. De grote respons op bijvoorbeeld onze prijsvraag De Groenste Straat van Overijssel laat zien hoe betrokken mensen zijn bij het groen in hun omgeving en daarvoor ook aan de slag willen gaan.”

Doe dan mee aan de workshop ‘Een levende tuin maak je zelf’ van IVN Natuureducatie, Vogelbescherming en KNNV Vereniging voor Veldbiologie. Maak van je tuin een aantrekkelijke plek waar je echt graag komt.

In 2,5 uur krijg je van ervaren natuurexperts van Vogelbescherming, IVN en KNNV inspiratie, tips en voorbeelden om jouw tuin aantrekkelijker te maken. Voor jezelf en voor vogels, insecten en andere dieren. Een echte levende tuin!

Onder leiding van de docent ga je aan de slag met een ontwerp voor jouw eigen tuin. Je gaat naar huis met een ontwerpschets voor jouw tuin en handige tips die je helpen om de eerste stappen te zetten.

Waar en wanneer?

Download de folder

Gemeente De Bilt heeft zich dit jaar aangesloten bij het landelijk platform Stichting Steenbreek onder het motto “Samen meer groen in het dorp De Bilt”.

Uit onderzoek is gebleken dat het dorp De Bilt het meeste risico heeft op hittestress en wateroverlast binnen de gemeente. Daarom start de gemeente in met Steenbreek in het dorp De Bilt. De eerste contacten zijn gelegd met belangenvereniging Weltevreden om samen te kijken welke mogelijkheden er zijn om de tuinen in deze wijk te vergroenen. Acht tuineigenaren hebben zich al aangemeld voor het vergroenen van hun (achter)tuin onder begeleiding van Steenbreek. Daarnaast wil de gemeente samen met de belangenvereniging kijken of er in de openbare ruimte ook mogelijkheden zijn voor vergroening. Nog een voordeel: samen zorgen voor meer groen leidt ook tot meer onderling contact en samenhang in de buurt.

Tegel eruit, plant erin Steenbreek
De Bilt is een samenwerkingsverband tussen de gemeente De Bilt, Groei & Bloei afdeling De Bilt en IVN afdeling De Bilt. Samen willen ze de tegeltendens keren en inwoners stimuleren om hun tuinen te vergroenen. De missie is: tegel eruit, plant erin! Zoveel mogelijk verharding uit particuliere tuinen in het dorp De Bilt vervangen door bloeiende en gevarieerde beplanting die de fijne leefomgeving van mensen en dieren bevordert.

Meer informatie leest u hier

Bron:
Biltsche Courant

De gemeente Hoorn geeft de eerste vijftig mensen die zich aanmelden voor de actie ‘Stenen eruit, planten erin’ twintig euro aan tuinplanten cadeau.

Actievoorwaarden:

  • Stap 1: Meld uw tuin aan: Stuur een foto van uw versteende tuin en uw contactgegevens
  • Stap 2: U krijgt een tuinbon voor de vierkante meter die u steenvrij heeft gemaakt.
  • Stap 3: Stuur een foto van het eindresultaat met uw uitgezochte beplanting.
    Kunt u niet aan deze voorwaarden voldoen? Neem dan contact op met Anouk Groot via Wijkzaken@hoorn.nl om eventuele andere mogelijkheden te bespreken.

Waarom een groenere tuin?
Als je veel steen in je tuin hebt en weinig groen, dan kan je tuin niet afkoelen als het warm is. Als het hard regent kan het water moeilijk weg. In tuinen vol stenen hebben dieren, zoals vogels, egels, vlinders en bijen geen kans om te overleven.

Tips voor een groenere tuin:

  • Vaak ligt er onder de tegels een laag zand. Dit zand kun je mengen met de grond die er onder zit. Daarna nog tuingrond, compost of potgrond er doorheen mengen en de voorbereiding is klaar. Vóór je gaat planten dompel je de potjes even onder water totdat er geen belletjes meer omhoog komen. De wortelkluit zal na het planten niet snel uitdrogen. Haal de planten uit hun pot door in de pot te knijpen en rustig de plant uit de pot te trekken. Als de wortels van de plant door de onderkant heen gegroeid zijn, kan je beter de pot in stukken knippen of snijden.
  • Zet de planten eerst op de juiste plaats en de goede afstand van elkaar. Bijvoorbeeld de lage planten aan de randen en de hogere in het midden.
  • Het planten kan je doen met een plantschopje of met de hand. Druk de grond rond de wortels van de plant goed aan en geef nog een slok water toe. Je hebt het volgende gereedschap nodig: tuinhandschoenen, een schep, een plantschopje, een emmer en een gieter.

Bron:
Gemeente Hoorn

Een voedselbos is een combinatie van natuur en landbouw. Het is een speciaal ontworpen bos gevuld met vaste planten, struiken en bomen in vier tot acht lagen die bijna allemaal wat eetbaars bieden. In een voedselbos wordt dankbaar gebruik gemaakt van de principes van een natuurlijk bos. Door biodiversiteit en bodemleven te stimuleren ontstaat een veerkrachtig ecosysteem dat grotendeels voor zichzelf zorgt.

Wil je hier meer over voedselbossen te weten te komen? Kom dan op 27 juni naar Voedselbos Ketelbroek in Groesbeek.

Sprekers
Sprekers zijn onder meer Wouter van Eck, voedselbosdeskundige en botanist; Evelyn Derksen, landschapsarchitect; Marc Buiter, duurzaamheidexpert en Daan Groot, lector Innovatief ondernemen met natuur van de HAS Hogeschool. Programma en aanmelden

(foto: Hans Kluijt [Country Winery)

Het zuiden van Velp is een van de wijken van de gemeente Rheden die de meeste hittestress kent. Dit heeft met te maken met de vele verharding en het weinige groen in deze wijk. ‘Tijd voor een vergroeningsslag’, laat Marjol Rooze van de gemeente Rheden weten.

‘De tuinen van de woningen in Velp-Zuid zijn relatief klein en kennen veel bestrating. Ook de openbare ruimte kent veel steen en weinig groen en daar is geen ruimte voor meer groen. Een lastige opgave omdat de noodzaak om hier met vergroening aan de slag te gaan broodnodig is. Deze wijk heeft veel last van hittestress.’

Huis-aan-huis
De vervolgvraag is dan, hoe pak je dit aan, want de ruimte is beperkt. En zien de inwoners ook de voordelen van meer groen in? Marjol Rooze: ‘Samenwerken met je buren om meer te vergroenen is de kern van onze aanpak. We hebben deze aanpak eerst getest in twee buurten in Rheden en Dieren. Daarna deden we dat in het groot. Ruim twee maanden stonden er iedere donderdag in een keet medewerkers van de gemeente Rheden in Velp-Zuid om nadere toelichting te geven over het belang van meer groen, maar ook voor advies en om het aanbod onder de aandacht te brengen. Twee studenten van Van Hall Larenstein, opleiding Management van de Leefomgeving – deze is gericht op de mens en zijn omgeving – gingen huis-aan-huis en belden bij de bewoners aan om hen te informeren over het aanbod en het nut van meer groen.’

Gemeente heeft veel te bieden
Hoe waren de reacties? ‘Overwegend positief. De gemeente heeft veel te bieden: deelnemers krijgen namelijk gratis advies, planten, tuinaarde en de stenen worden afgevoerd. Zodra mensen oprecht interesse hadden om hun stenen te verruilen voor groen, kwam een student van de afstudeerrichting Tuin- en landschapsinrichting op bezoek. Die adviseerde over type beplanting en het onderhoud dat daarbij komt kijken. Deze informatie werd doorgestuurd naar Groencentrum Van Reine en dat maakte vervolgens met de bewoner een plan, afgestemd op de desbetreffende tuin. De planten werden vervolgens thuisbezorgd.’

Ambitie college
Op de vraag of de gemeente met deze actie te ver gaat wat betreft de service, laat Rooze weten dat deze actie past in de groene ambities van de gemeente. ‘In het kader van Operatie Steenbreek willen we in twee jaar tijd 10.000 vierkante meter vergroenen.’ Dit laatste sluit aan op de ambitie van het college. In het collegeakkoord staat namelijk vermeld dat Rheden twintig procent meer groen en minder steen wil. En dat het effect heeft, bewijst de gemeente door aan te geven dat er al meer dan 1450 vierkante meter in de private ruimte in Velp-Zuid is vergroend.

Kijk op www.rheden.nl/steenbreek voor meer informatie over Operatie Steenbreek in gemeente Rheden.

Bron:
Vakblad Groen / Steenbreekspecial | uitgave juni 2019