Stichting Steenbreek gaat dit jaar met het thema ‘Samenwerken aan biodiversiteit’ tijdens diverse activiteiten in het land extra aandacht vragen voor de nadelige gevolgen van verstening op de biodiversiteit.

Niet alleen voor mensen, maar ook voor dieren betekent een groene omgeving een gezonder leven. De enorme verscheidenheid aan levende organismen is behalve mooi ook nuttig en noodzakelijk. Momenteel verdwijnen echter veel plant- en diersoorten en de ecosystemen raken verstoord. Aantasting van biodiversiteit en de uitputting van natuurlijke hulpbronnen bedreigt uiteindelijk het voortbestaan van ons als mens. De constatering, dat ruim driekwart van de vliegende insectensoorten in de laatste 25 jaar is verdwenen, heeft nog steeds niet tot concrete maatregelen geleid.

Bodem is de basis
Door de toename van verstening in de private- en openbare ruimte is nog maar weinig ruimte voor de natuur. Wanneer er geen bloemen groeien, komen er geen insecten en kunnen (wilde) bijen hun noodzakelijk werk niet doen. Verstening heeft ook een negatief effect op veel vogelsoorten en vleermuizen. In een stenen omgeving vind je weinig tot geen leven, zeker niet onder de tegels. Terwijl in de groene ruimte zeker de helft van de aanwezige soorten onder het maaiveld leeft. De bodem is de basis van elke levende tuin. Bacteriën, schimmels, insecten en wormen in de grond zorgen voor voedingsstoffen voor planten en het luchtig houden van de bodem. Door het gezond houden van de bodem zorgen bodemdieren er verder voor dat wij de grond kunnen gebruiken om voedsel te verbouwen.

Tijd voor actie
In samenwerking met meer dan 100 deelnemende gemeenten, waterschappen, provincie en partners staan alle activiteiten van Stichting Steenbreek dit jaar in het teken van het verbeteren van de biodiversiteit en in het bijzonder ook aandacht voor het bodemleven. Iedere vierkante meter steen die wordt vervangen door groen kan al helpen. Insecten, amfibieën, vogels en andere kleine dieren krijgen weer een leefgebied. Voorzitter Wout Veldstra: ‘Iedereen kan zelf een bijdrage leveren door vandaag nog te zorgen voor vergroening van je eigen tuin, je eigen straat en op alle bedrijventerreinen. Door toevoegen van meer groen in de steden en dorpen en meer ecologisch (landbouw)beheer. De natuur is flexibel. Wanneer we nu actie uitzetten, kunnen we misschien nog wat redden van wat we nu nog hebben aan soorten.’ Met als bijkomend voordeel dat met meer groen het regenwater weer goed in de bodem kan zakken, riolen minder belast worden, de temperatuur in de stad wordt getemperd, fijnstof wordt afgevangen, mensen zich prettiger en gezonder voelen. Plus de fysieke en sociale leefbaarheid in wijk en buurt neemt toe.

Schoolpleinen moeten groener worden vinden ze in Papendrecht.

Groene schoolpleinen bieden immers meer uitdaging. Kinderen gaan er meer van bewegen. En door meer te bewegen, gaan ook de leerprestaties omhoog. Daarnaast is het ook nog goed eens goed voor het klimaat. Hoe meer groen, hoe meer water zijn weg weet te vinden in de grond. En ook de hittestress wordt daarmee aangepakt. Kortom, genoeg reden waarom groene, klimaatadaptieve schoolpleinen belangrijk zijn voor de jeugd in Papendrecht.

Sponsoren
De Rotary Papendrecht zet zich dit jaar in voor het groener maken van de Papendrechtse basisschoolpleinen. Op 23 maart 2019 organiseert zij hiervoor een benefietavond. Kaarten kosten 20 euro per persoon en zijn te bestellen via www.landvast.nl. Voor wie wil sponsoren: voor 150 euro gaat er een vierkante meter tegels uit op een schoolplein en komt er groen voor in de plaats.

De lente zit in de lucht en dus tijd voor Operatie Steenbreek Nijmegen. Ook dit jaar is het doel om zoveel mogelijk tuinen en openbare ruimte groener te maken. De campagne start dit jaar op dinsdag 19 maart op basisschool De Luithorst, waar 8.000 stenen ingeruild worden voor 1500 bomen en planten. Hiervan wordt ook een klein bosje aangelegd, dat de kinderen van de school zelf gaan onderhouden. Op 24 maart is de volgende actie, de opening van het vernieuwde en groene Daniëlsplein waar maar liefst 22.000 tegels plaats maken voor groen.

Op dinsdag 19 maart start de campagne van Operatie Steenbreek Nijmegen op Basisschool De Luithorst. Hier gaan de kinderen om 10.00 uur als eerste aan de slag om tegels op het schoolplein te verwijderen en bomen te planten. Het schoolplein wordt een stuk groener. Elk kind plant een boom of plant. Ook onderhouden de kinderen zelf het kleine bosje. De organisatie Weer naar Buiten is nauw betrokken bij deze ontstenings- en vergroeningsactie. Ronald van Lohuizen over deze actie: ‘Ons doel is om schoolpleinen te veranderen in een groene oase met veel speeluitdagingen voor alle leeftijden. Fysieke uitdaging, verwondering, zintuiglijke ervaringen en buitenlessen. Wij brengen kinderen graag weer terug naar het ‘oude spelen’. Geweldig hoe De Luithorst het schoolplein aanpakt. Operatie Steenbreek in praktijk!’.

Groen Daniëlsplein
Op 24 maart volgt de feestelijke opening van het Daniëlsplein door wethouder Velthuis en ambassadeur van Operatie Steenbreek, Margot Ribberink. Bewoners in de buurt wilden het plein al jaren vergroenen. Dat is de afgelopen maanden gebeurd. Er zijn maar liefst 22.000 tegels uit gegaan om plaats te maken voor groen én er is nog ruimte om te voetballen. Ná de opening is er een voetbaldemonstratie en Quik en diverse activiteiten. Operatie Steenbreek is  aanwezig met plantjes om inwoners te stimuleren ook in hun eigen tuin aan de slag te gaan.

Stenen ophalen
Operatie Steenbreek wil in 2019 inwoners nog meer gaan helpen bij het groener maken van de tuin. Net als vorig jaar worden er bij 50 tuinen gratis stenen opgehaald. Een extraatje is een tuinadvies bij 18 tuinen. Bovendien zijn er workshops in voorbereiding. Vrijwilligers van Operatie Steenbreek Nijmegen zijn dit jaar ook weer te vinden op verschillend wijkfeesten. Bezoekers krijgen een gratis plantje als zij met een foto laten zien hoe hun tuin er nu uitziet én vertellen hoe zij hun tuin groener maken. Met de campagne, die gevoerd wordt vanuit De Bastei, is het doel van vorig jaar, 100.000 tegels eruit, ruimschoots gehaald . Maar liefst 190.000 tegels maakten plaats voor groen. Dankzij de gemeente die onder meer met de Waalkade aan de slag ging, 32 basisscholen én particulieren. Ook dit jaar is het doel om 100.000 stenen te verwijderen: Stenen eruit, groen erin!

Waterschap Rivierenland
Nieuw in 2019 is de samenwerking met het Waterschap Rivierenland. Het is het belangrijk dat inwoners hun regenwater afkoppelen, zodat het riool niet overbelast wordt als het stevig regent. Zowel het waterschap als de gemeente verlenen subsidies voor het afkoppelen. Twee adviseurs helpen inwoners bij het aanvragen van subsidies. Zo maakt Operatie Steenbreek het gemakkelijk om mee te doen.

Nieuws over acties van Operatie Steenbreek is te vinden op www.debastei.nl/steenbreek. Wilt u stenen laten ophalen, omdat u uw tuin groener wilt maken, stuur dan een mail naar netwerk.steenbreek@debastei.nl.

Den Haag gaat als eerste stad in Nederland een puntensysteem invoeren voor groen- en natuurinclusief bouwen. Met het systeem worden ontwikkelaars en architecten op eenvoudige wijze verplicht om groen en natuur in de directe omgeving te bevorderen, met bijvoorbeeld groene daken of muren.

Wethouder Boudewijn Revis (Stadsontwikkeling & Wonen): “Den Haag staat bekend als prettige leefstad, maar groeit ook enorm. Daarom gaan we bouwen, maar zorgen we ook met dit soort maatregelen ervoor dat de stad mooi en groen blijft.” Het plan werd eerder aangekondigd in het coalitieakkoord en is nu uitgewerkt door ingenieursbureau Arcadis. Belangrijk uitgangspunt daarbij was dat het systeem niet te ingewikkeld zou zijn en dat het geen ontwikkelaars afschrikt. “Daarvoor is de bouwopgave te groot. Dit systeem is bruikbaar en effectief,” aldus wethouder Revis.  

Biodivers-dak goed voor drie punten
In dit puntensysteem wordt vastgesteld hoeveel punten moeten worden behaald bij een nieuwbouwproject. Hoe meer punten, hoe meer maatregelen nodig zijn. Een ontwikkelaar of architect kan bij het maken van zijn ontwerp kiezen uit een lijst met uiteenlopende maatregelen. Aan die maatregelen zijn punten toegekend. Zo is de aanleg van een biodivers-dak goed voor drie punten, de aanleg van een sedumdak levert twee punten op en het aanbrengen van een insectensteen geeft één punt. De architect of ontwikkelaar neemt net zoveel maatregelen totdat hij het totale aantal punten heeft behaald. Zo gaat Den Haag groen- en natuurinclusief bouwen, op een no-nonsense manier.   

Het systeem wordt gefaseerd ingevoerd. In 2019 begint de gemeente met een aantal projecten in het Central Innovation District, de gebieden rondom de grote Haagse stations en de Binckhorst. Bij andere bouwprojecten, waar nog geen verplichting tot groen- en natuurinclusief bouwen is, zal het systeem als wens in planuitwerkingskaders worden opgenomen.  

De waterschappen gaan de komende jaren zo’n €100 miljoen per jaar meer investeren, met name om de gevolgen van klimaatverandering voor het waterbeheer op te vangen. Met deze investeringen spelen de waterschappen niet alleen in op de gevolgen van de klimaatverandering, maar proberen de waterschappen deze ook te beperken.

Waterschappen heffen eigen belastingen om te zorgen voor veilige dijken, niet teveel en niet te weinig water en het zuiveren van afvalwater. De waterschappen moeten investeren om in te spelen op ontwikkelingen zoals extremer weer, zeespiegelstijging, bodemdaling, verstedelijking, verzilting en aangescherpte milieunormen. Uit gegevens van de waterschappen blijkt dat zij samen gemiddeld €1,5 miljard per jaar zullen investeren in de periode 2019-2022. De investeringen liggen zo’n €100 miljoen per jaar hoger dan in de plannen die een jaar geleden voor de komende vier jaar werden gemaakt.

Dweilen met de kraan open
Toine Poppelaars, bestuurslid van de Unie van Waterschappen: “Als waterschappen merken we de negatieve gevolgen van de klimaatverandering als eerste in ons dagelijks werk. We zorgen voor afvoer van water bij extreme buien en het vasthouden van water in tijden van droogte. Maar zonder bestrijding van de oorzaak is het dweilen met de kraan open. Daarom hebben we een ambitieus klimaat- en energiebeleid, waarbij we duurzame energie opwekken en inzetten op een meer circulaire economie. Door als sector klimaatneutraal te zijn in 2025, willen de waterschappen een belangrijke bijdrage leveren aan het Nationaal Klimaatakkoord dat nog zal worden afgesloten.”

Belastingen
In 2019 brengen de waterschappen in heel Nederland €2,9 miljard aan belastinggeld in rekening. Een gezin van vier personen met een eigen woning van €200.000 betaalt dit jaar gemiddeld €327 aan waterschapsbelasting, €7 meer dan in 2018. Dit is een gemiddelde stijging van 2,1 procent, iets onder het inflatieniveau van 2,4 procent. De tarieven voor de waterschapsbelastingen worden vastgesteld door het waterschapsbestuur. Door te stemmen voor de waterschapsverkiezingen op 20 maart hebben kiezers invloed op de keuzes die hierbij gemaakt worden, zie ook www.waterschapsverkiezingen.nl.

Transparantie
De Unie van Waterschappen maakt de belastingen en de kosten van de waterschappen transparant en inzichtelijk via een interactief belastingendashboard. Hierin is per waterschap te zien wat er aan belasting wordt opgehaald en waar het geld aan wordt besteed. Meer toelichting op de waterschapsbelastingen 2019 is te vinden in de digitale rapportage ‘ Waterschapsbelastingen 2019 – Het hoe en waarom’ .

Het belastingendashboard en de digitale rapportage zijn te raadplegen via: https://www.waterschapsspiegel.nl/bedrijfsvergelijkingen/belastingen/

Je dak vergroenen met compost is niet alleen goed voor de biodiversiteit, je dak gaat langer mee, het ziet er mooier uit dan een zwart leer bekleed dak en het kost niet veel. Waarom nog wachten?

Urgenda start in 2019 de Bos Battle: een zoektocht naar ruimte voor nieuwe natuur. Want nieuwe natuur is de beste manier om twee belangrijk problemen een halt toe te roepen: biodiversiteitsverlies en klimaatverandering.

Bomen zorgen voor CO2 opslag, verkoeling, een betere afwatering, schonere lucht, bewezen blijere burgers en zijn een tehuis voor insecten en vogels. Op dinsdag 12 maart wordt een symbolische eerste appelbomen geplant om de Bos Battle te starten. Urgenda doet dat samen met de burgemeester van Scherpenzeel, de wethouders van Buren en Culemborg, Neder-Betuwe en een boerin in Ede.

Wat:  

  • Aanbieding boom aan wethouders – uitnodiging mee te doen met Bos Battle
  • Waar & Wanneer : dinsdag 12 maart
  • 11.00 Gemeente Ede, biologische kippenhouder Conny van den Top
  • Adres: Hogevalkseweg 74 in Lunteren
  • 13.00 Gemeente Scherpenzeel, burgemeester Harry de Vries
  • Adres: volgt
  • 15.00  Gemeente Culemborg, wethouder Joost Reus
  • Adres: volgt
  • 16.00 Gemeente Buren, wethouder Russchen met BSO Leerlingen
  • Adres: Basisschool de Blinker, Korte Daver 1, Kerk-Avezaath
  • 17.00 Gemeente Neder-Betuwe, wethouder Stefan van Someren
  • Adres: Goudenregenstraat 15, 4043 LW Opheusden

Bos Battle
Op 12 en 18 maart trekt Urgenda met Tesla’s met aanhangwagens en appelbomen door de provincie. De bomen zijn inheemse Nederlandse bomen gedoneerd door Treecenter Opheusden. Gekozen is voor een robuuste appelboomsoort die geen pesticide tegen schimmel nodig heeft, en appels levert die ook door mensen met een appelallergie gegeten kunnen worden. Deze eerste bomen staan symbool voor de start van de zoektocht in deze gemeenten naar veel meer groen en nieuwe natuur, de Bos Battle. Ruimte voor nieuwe natuur kan door iedereen en overal gevonden worden: bij boeren die een voedselbos willen, op platte daken, in en rondom de bebouwde kom en langs (water)wegen.

Regiotour biodiversiteit
Op 8, 9 en 10 mei gaat Urgenda op regiotour door Gelderland met thema biodiversiteit. Drie dagen reist Urgenda in elektrische auto’s met bestuurders, wetenschappers, ondernemers en burgers langs inspirerende projecten op het gebied van biodiversiteit. De eerste avond, 8 mei, is ingericht voor de Bos Battle: hier kunnen gemeenten hun vergroeningsplannen presenteren en elkaar inspireren. Een jury van vooraanstaande wetenschappers en ecologen kiest het meest innovatieve of effectieve plan.

Boom zoekt Bos
Urgenda werkt in de Bos Battle samen met onder andere Stichting Steenbreek en Trees for All, een organisatie die bos aanplant met fondsen van een toenemend aantal burgers en bedrijven die CO2 willen compenseren. Er zijn genoeg burgers die bomen willen planten, maar de ruimte vinden is moeilijk. Met de Bos Battle, hopen Urgenda, Stichting Steenbreek en Trees for All ruimte te vinden voor nieuwe klimaatbossen. En natuurlijk ook mensen te inspireren om op allerlei plekken bomen te planten. De bomen voor deze actie worden gedoneerd door Treecenter Opheusden.

Bomen: dé oplossing voor klimaatverandering
Meer bos is één van de meest effectieve en goedkoopste maatregelen om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan. Dat is het advies van de Europese wetenschappelijke raad en de reden waarom de Verenigde Naties de periode 2020-2030 heeft uitgeroepen tot het ‘decennium van natuurherstel’. Amerikaans onderzoek wijst uit dat grootschalige herbebossing 10 jaar van onze uitstoot kan compenseren. Behalve voor klimaatverandering, zijn bomen voor onmisbaar: ze werken als natuurlijke airco’s, filteren bomen fijnstof, huisvesten vele diersoorten en zijn ze goed voor onze (mentale) gezondheid.

Meer dan 700 inwoners uit de gemeente Echt-Susteren maakten gebruik van de plantregeling die de gemeente in samenwerking met Stichting IKL onlangs heeft opengesteld.

De plantregeling “plant je eigen fruitboom of kleinfruit” motiveert inwoners om bloeiende bomen en struiken te planten als voedselbron voor insecten en bijen. Hiermee leveren gemeenten en inwoners samen een bijdrage aan het verbeteren van de biodiversiteit in Echt-Susteren. Wethouder Peter Ruijten: “Met recht mag deze plantregeling dan ook een zeer groot succes worden genoemd”.

Uitlevering planten
De eerste 100 aanmeldingen worden op 23 maart uitgeleverd, dat is meteen de aftrap van deze plantregeling. De komende weken wordt iedereen door stichting IKL geïnformeerd over de wijze van uitlevering en betaling. De rassen die IKL ter beschikking stelt zijn zorgvuldig uitgekozen. Ze hebben sierwaarde in bloei en gebruikswaarde met de vruchten. Daarnaast zijn ze goed bestand tegen ziekten en plagen.

Bron:
Gemeente Echt-Susteren


Margot Ribberink is de nieuwe ambassadeur van Stichting Steenbreek. Zij is de eerste weervrouw op de Nederlandse televisie. Zij presenteerde onder andere 20 jaar het weerbericht bij RTL4. Op 1 januari 2019 is zij na 28 jaar gestopt met de dagelijkse weerberichten om zich volledig toe te leggen op weer, klimaat en duurzaamheid.

Margot groeide op in Hengelo (Twente). Na haar middelbare school studeerde zij biologie (ecologie) aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zij studeerde eind jaren 80 af met een onderzoek naar hoe planten in het rivierengebied zich aanpassen aan overstromingen. Toen al was ze zich bewust dat het veranderende klimaat invloed heeft op  de natuur. Na haar studie deed ze een postdoctorale studie aan het International Institute for Geo-Information Science and Earth Observations, TU Twente.

Tornadojagers
In de 28 jaar dat ze werkte als weervrouw werd het weer haar passie, mede door haar reizen naar de VS waar zij met een Nederlandse groep meteorologen ‘de Tornadojagers’ op zoek ging naar de zwaarst mogelijke onweersbuien (supercells) en tornado’s.

Margot is getrouwd met Servaas (restauratiearchitect). Samen verplaatsten ze in 2012 hun monumentale boerderij in Lent in het kader van Ruimte voor de Rivier.
Ribberink: ‘We weten dat het klimaat verandert, we willen er ook iets aan doen. Maar hoe? In 2019 zijn er veel vragen en nog meer antwoorden. Op allerlei niveaus, in verschillende organisaties en in de maatschappij worstelen we hoe de energietransitie vorm moeten geven en hoe we ons moeten aanpassen aan het nieuwe klimaat. Tegelijkertijd verbruiken we nu al meer energie en grondstoffen dan de aarde ons kan bieden en zien we de kloof tussen arm en rijk steeds groter worden. Daar kunnen en moeten we iets aan doen. Door dit grote en abstracte probleem te ontrafelen en te kijken naar oplossingen zien we vanzelf ook kansen. Kansen om de wereld beter achter te laten voor onze kinderen en kleinkinderen.’

Naast ambassadeur van Stichting Steenbreek maakt Margot ook deel uit van het Algemeen Bestuur van de stichting.

De gemeente Hardenberg vraagt inwoners om plekken in de gemeente aan te dragen voor het inzaaien van zogenaamde ‘plukveldjes’. Dit zijn stukken gazon die met een mengsel van wilde bloemen en kruidachtige planten worden ingezaaid.

Plukveldjes zijn vanwege de grote variatie aan plantensoorten een rijke bron van nectar voor bijen, vlinders en andere insecten. Zodra de bloemen in de plukveldjes in bloei zijn, mogen buurtbewoners de bloemen plukken om er een mooi veldboeket van te maken.

Wethouder Gitta Luiten: “Het gaat slecht met vogels, wilde bloemen en insecten: in 25 jaar tijd zijn 75% van de insecten verdwenen. Die ontwikkeling moeten we stoppen en daar willen we in het openbaar groen bij helpen door insectenvriendelijk beheer. Bijvoorbeeld door minder vaak te maaien en door (wilde) bloemen in te zaaien op stukken gazon.” Luiten vervolgt: “De plukveldjes bieden insecten, vogels en andere dieren nieuwe levenskansen en het ziet er ook nog leuk uit. We hopen dat veel inwoners ons gaan helpen door geschikte locaties aan te dragen!”

Aandragen plukveldje
De gemeente vraagt inwoners om mee te denken en om plekken in het openbaar groen aan te dragen die geschikt zijn voor het inzaaien van een plukveldje. Het gaat om plekken waar nu gazon ligt (gras dat regelmatig gemaaid wordt). Het veldje mag minimaal 100 m2 en maximaal 1000 m2 groot zijn. Het aandragen van een plukveldje kan, tot uiterlijk 15 maart, via www.hardenberg.nl/plukveldjes.

Iedere inwoner die een plek aandraagt via de website krijgt een attentie: een gratis zakje met bloemzaden. Deze zaadjes mogen inwoners gebruiken om de eigen tuin (of balkon) ook een fijne omgeving te maken voor bijen, vlinders en andere insecten.  

Inzaaien
De gemeente maakt de plukveldjes halverwege maart gereed voor inzaaien. Met het inzaaien wordt gebruik gemaakt van éénjarig en meerjarige bloemmengsels. In het mengsel zitten meer dan 25 verschillende bloemsoorten, waaronder margrieten en klaprozen. De bloeiperiode is van juni tot en met september.

Het inzaaien van plukveldjes in de bebouwde omgeving levert een goede bijdrage aan de biodiversiteit. Biodiversiteit staat voor de mate van verscheidenheid aan levensvormen in een bepaald leefgebied. Veel bestuivende insecten vormen een belangrijke schakel in ecosystemen en zijn daarmee essentieel voor de biodiversiteit.

Steenbreek
De gemeente Hardenberg werkt aan het vergroten van de biodiversiteit en probeert hierbij ook inwoners te betrekken, onder andere door middel van concrete acties zoals het uitgeven van gratis nestkastjes en bloemzaadjes en door het realiseren van plukvelden. Daarnaast heeft de gemeente Hardenberg zich aangesloten bij Operatie Steenbreek, waarmee wordt gestimuleerd om in versteende tuinen een aantal stenen te vervangen door planten en/of gras.

Aanvragen van plukveldjes:

  • De aanvraag betreft een plek waar gazon ligt (gras dat regelmatig gemaaid wordt).
  • Bermen en ruw gras komen niet in aanmerking voor een plukveldje.
  • Een plukveldje is minimaal 100m2 en maximaal 1000 m2 groot. Het is niet nodig dat het hele gazon verdwijnt.
  • De gemeente beslist uit alle aanvragen waar de plukveldjes worden gerealiseerd
  • Aanvragen van een plukveldje kan via www.hardenberg.nl/plukveldjes.
    De gemeente plaatst de plukveldjes.
  • Inwoners die een (realistische) locatie voor een plukveldje aandragen, ontvangen een zakje met bloemzaadjes om ook zelf aan de slag te gaan in eigen tuin.

Bron:
Gemeente Hardenberg