Wat heeft Operatie Steenbreek te maken met Vogelbescherming?Heel veel. Sowieso is Vogelbescherming kennispartner van dit project. Maar Edovan Baars – werkzaam voor de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerkin Zuid-Holland – ziet nog meer dwarsverbanden.

Lees verder op de site van de Vogelbescherming

In het kader van Operatie Steenbreek dragen Schoon water Zeeland, waterschap Scheldestromen en de gemeente Middelburg hun steentje bij aan het vergroenen van schoolpleinen.

Op negen schoolpleinen wordt een groot schaakbord geplaatst waarbij de donkere vlakken bestaan uit gras. Donderdag 13 december geeft wethouder Chris Dekker samen met leerlingen van basisschool Het Element het startschot van Operatie Steenbreek op school.

Nieuw lesprogramma
IVN Natuureducatie & NME Walcheren ontwikkelen speciaal voor Operatie Steenbreek op School een nieuw lesprogramma. Deelnemende Middelburgse basisschoolleerlingen worden opgeleid tot Operatie Steenbreek ambassadeur. Ze onderzoeken de voordelen van minder tegels in Middelburg. Zo helpen zij bij de verdere verspreiding van de ambitie ‘tegel er uit, plant er in’. Samen kunnen we het verschil maken en zorgen voor een klimaatbestendige en gezonde leefomgeving. In maart 2019 start de daadwerkelijke Operatie Steenbreek educatie.

Operatie Steenbreek
Te veel bestrating zorgt voor problemen tijdens hoosbuien en aanhoudende droogte, vermindering van biodiversiteit en zorgt voor opwarming van de stad. Samen stappen zetten om te vergroenen heeft dan ook heel veel voordelen! Operatie Steenbreek wil iedereen in Nederland enthousiasmeren om de tuin te vergroenen.

Tuinambassadeurs in Gouda staan in de week vóór de kerstvakantie met een informatiestand in het Huis van de Stad. De tuinambassadeurs geven gratis tips over hoe de tuin groener gemaakt kan worden, zonder veel onderhoud.

In 7 stappen vertellen de tuinambassadeurs hoe je een makkelijk te onderhouden en natuurvriendelijke tuin kunt aanleggen. Zij houden hierbij rekening met de grootte en de ligging van de tuin. Ook is er informatie over de Groen Moet Je Doen-regeling, waarbij bewoners zelf een stuk openbaar groen kunnen beheren.

De tuinambassadeurs zijn onderdeel van het initiatief ‘Operatie Steenbreek’. Een landelijke actie om tuinen groener te maken: steen eruit, plant erin!

De informatiestand wordt op donderdag 13 december om 17.00 uur geopend door groenwethouder Hilde Niezen.

Openingstijden van de informatiestand:
Donderdag 13 dec van 17.00 tot 20.00 uur
Dinsdag 18 dec van 10:00 tot 17:00 uur
Woensdag 19 dec van 10:00 tot 17:00 uur
Donderdag 20 dec van 10:00 tot 20.00 uur

In het Groene Huis in Amersfoort vond recent een kenniscafé voor groenprofessionals plaats. Het thema van de avond was: “wateropvang in de tuin”. Een thema dat na deze zomer steeds belangrijker wordt.

Op deze avond kregen hoveniers en tuinontwerpers allerlei praktische informatie over verschillende mogelijkheden om toe te passen in tuinen. De avond was georganiseerd in het kader van Operatie Steenbreek en ‘Lekker in je tuin’.

Het was een geslaagde bijeenkomst. In totaal bezochten 45 bezoekers deze avond, groenprofessionals uit de regio maar ook van elders en mensen uit het netwerk van ‘Lekker in je tuin’. Sjaak Willemstein, de duurzaamste hovenier van Nederland, vertelde over zijn drijfveren en ook wat duurzaamheid betekent voor zijn werk als hovenier.

Daarna waren er zes leveranciers die een pitch gave over hun product o.a. waterschuttingen, infiltratiekratten, halfverhardingen, technische oplossingen en ook geschikte beplanting voor wadi’s werd onder de aandacht gebracht.. Aansluitende was er een mini-beurs met aandacht voor het gebruik van deze producten.

 

 

 

 

 

 

 

Tekst
Eveline Beukema

Privétuinen worden steeds meer verhard. Operatie Steenbreek probeert deze ontwikkeling te keren. Welk effect hebben de vergroeningsacties op de afvoer van regenwater, met name op de oppervlakkige afvoeren vanuit tuinen en wijken?

WUR-student Daan Krekels zocht het uit.

De effecten van de vergroeningsacties op de oppervlakkige afvoer van voortuinen en wijken zijn met een model voor voorbeeldsituaties doorgerekend. Elf voortuinen met verschillende percentages grasoppervlak werden gesimuleerd met behulp van een model in het programma RainTools (Rioned). Daarnaast zijn met hetzelfde model de effecten van een tegelruilactie in de Spoorbuurt in Nijmegen geanalyseerd. Zowel de tuin- als de wijkscenario’s werden gesimuleerd met behulp van meerdere neerslaggebeurtenissen en de regenval over een jaar (2013).

Resultaten
De resultaten van een voortuin van 15 m2 laten zien dat per 1% vervanging van tuintegels met gras de afvoer met 2,5% afneemt. Dit geldt voor  een neerslaggebeurtenis met een terugkeerperiode van een jaar. Voor de neerslagreeks

van het jaar 2013, wanneer het oppervlak van een tuin voor 50% of meer uit gras bestaat, voert een vergroende tuin geen water meer af. De omvang van de afname in afvoer verschilt wel per neerslaggebeurtenis, en is ook afhankelijk van het beschouwde oppervlak. Volgens het gebruikte model zou er in de Spoorbuurt in Nijmegen over 2013 zelfs zonder de ruilactie geen enkele afvoer vanuit de wijk zijn geweest. Het effect van vergroening wordt in de wijk pas zichtbaar bij heftige buien, zoals bij een bui van bijna 50 mm in 3 uur. In dat geval levert de 1% vergroening door het verwijderen van tegels een reductie van 2% in de afvoer. Dit effect zou met filmpjes en foto’s, misschien ook bij minder heftige buien zichtbaar gemaakt kunnen worden. Via social media of misschien  een app voor kleine lokale wateroverlast?

Meer weten? Download het onderzoek From grey to green

Referentie: Dit is een samenvatting van de bachelor thesis  door Daan Krekels, 2018, From grey to green, WU; met dank aan Rioned, WenR, en de gemeente Nijmegen)
Foto: Mirjam van Huizen SHIFT Gedragsverandering

De regentonactie in de gemeenten Bernheze, Boekel, Landerd, Meierijstad, Oss en Uden in samenwerking met 21 deelnemende bedrijven was een groot succes. Van 17 oktober t/m 17 november jl. zijn in deze regio 659 regentonnen met een kortingsbon van € 20 verkocht. Dit betekent minstens dat 118.000 liter regenwater door inwoners van deze gemeenten voortaan wordt opgevangen voor hergebruik.

Jaarlijks gebruiken we per huishouden gemiddeld zo’n 2.000 liter schoon drinkwater voor de tuin. Met de droogte van afgelopen zomer nog in ons achterhoofd kan dat ook anders. Regenwater – ook al is het onregelmatig – valt gewoon gratis uit de lucht. Zonde om dit niet op te vangen in een regenton en te hergebruiken in de tuin. Daarnaast bevat regenwater geen kalk, waarvoor het veel beter is voor plant en dier. Je kunt er zelfs streeploos je ramen mee wassen! Bovendien komt het water dat je opvangt niet extra in het riool terecht en hoeft dus niet meer onnodig gezuiverd te worden. Bedenk ook dat met minder tegels en meer groen in de tuin, het regenwater tijdens een hoosbui veel makkelijker in de grond kan zakken. Bovendien zorgt een groene omgeving voor koelte tijdens warme dagen en voor meer vlinders, bijen en vogels in de tuin.

Tegelruilactie komt terug
Afgelopen juni kwamen zo’n 900 inwoners uit bovenstaande regio enthousiast een tegel inleveren in ruil voor een plant. Daarmee hebben de gemeenten een begin gemaakt om ook particuliere tuinen te gaan vergroenen. De gemeenten beseffen zich dat ze er natuurlijk nog lang niet zijn, maar vanwege dit succes wordt in 2019 opnieuw een tegelruilactie georganiseerd en we hopen dan nog veel meer tegels te mogen inzamelen.

 

Tegel eruit, plant erin! Operatie Steenbreek maakt Den Haag groener. Sinds de start in 2015 zijn al 75.000 tegels ingewisseld voor planten. We namen een kijkje bij de laatste actie van dit jaar: Operatie Steenbreek in de Vruchtenbuurt.  

Dit meldt Het Haagse Groen op haar site.

Eline Olthof- Le Mair is vrijwilliger bij het Wijkberaad in de Vruchtenbuurt en maakt zich hard voor meer groen in de wijk. Zij las over Operatie Steenbreek en vond dat de buurt daar iets mee moest doen. Eline: “Om de actie door te laten gaan, moesten we minimaal 200 tegels hebben. En dat is gelukt. Na veel gemail, gebel en geregel hadden we bij aanvang al zeker 350 tegels te pakken. En er komen ook nog veel mensen spontaan langs, na het lezen van facebookberichten. De 500 moeten we vandaag zeker halen.”

“Het zijn dus ook duurzame planten”
Ook Joost, de hovenier die namens Duurzaam Den Haag de planten inkoopt en advies geeft, is enthousiast: ”Hoe het hier georganiseerd is, is voor ons heel leuk. Altijd leuk om die buurtbetrokkenheid te zien en ervaren.” Joost toert voor Operatie Steenbreek door de hele stad en heeft inmiddels al heel wat planten verruild voor stenen. Joost: “Alle planten zijn biologisch en geschikt voor bijen en vlinders. Ook kunnen ze tegen een stootje en tegen de zeewind. Het zijn dus ook duurzame planten. Vandaag heb ik lavendel, honingkruid en vaste klaver meegenomen.”

“We zitten nu op meer dan 13.700 tegels voor dit jaar”
Dit jaar heeft Operatie Steenbreek met 13 straatacties bijna 5000 tegels opgehaald, bij de vaste inleverpunten PLUK en Mens & Tuin zijn rond de 1630 tegels binnen gekomen. Met de acties op maat, bij bijvoorbeeld scholen en bedrijven, zijn nog eens meer dan 7.880 tegels opgehaald. En er moeten nog wat cijfers binnen komen. “Dat betekent dat we nu op meer dan 13.700 tegels voor dit jaar zitten. Volgend jaar gaan we weer lekker verder. Meestal beginnen we in maart, even afwachten wat het weer doet, want vorig jaar was het nog erg koud. We gaan dan door tot november.”

Bron:
Het Haagse Groen

Student Emile van Rooij (Radboud Universiteit)  heeft in het kader van Operatie Steenbreek voor de gemeente Nijmegen een sociaalpsychologische interventie ontwikkeld om mensen met een volledig betegelde voortuin te stimuleren om tegels uit de tuin te halen.

De aanleiding voor dit onderzoek is dat er in Nederland steeds meer voortuinen worden betegeld. Het vooronderzoek dat Van Rooij heeft uitgevoerd, bestond uit het afnemen van tien interviews bij mensen met een volledig betegelde voortuin in de wijk Wolfskuil in Nijmegen. Dit is een wijk met lage sociaal economische status (SES). Uit deze interviews blijkt dat een veelvoorkomende veronderstelling is dat een betegelde tuin minder onderhoud kent. Het valt op dat bijna iedereen in deze wijk aangaf geen planten in hun voortuin te willen. Er heerst dus veel weerstand tegen planten in de voortuin.

Gebrek aan interesse
De belangrijkste oorzaken uit de literatuur en uit de interviews zijn dat mensen letten op de voortuin van de buren, dat ze verzorgd over willen komen, het lage onderhoud dat een betegelde voortuin vereist en het gebrek aan interesse in het milieu.  Nu deze oorzaken bekend zijn, heeft Van Rooij deze gekoppeld aan wetenschappelijke gedragsliteratuur.

Aan de hand van de bovenstaande oorzaken heeft Van Rooij een sociaalpsychologische interventie ontwikkeld om mensen met een volledig betegelde voortuin te stimuleren om een of meerdere tegels uit de tuin te halen. Er is geprobeerd hierop in te spelen door middel van een folder met sociaalpsychologische technieken. Mensen die de interventiefolder kregen haalden niet significant vaker tegels uit de voortuin dan mensen die de controlefolder kregen.

Om meer informatie te verkrijgen over de werking van de folder is er een aanvullend onderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de interventiefolder wel degelijk de intentie van mensen om een of meerdere tegels uit de voortuin te halen heeft verhoogd. Ook hadden deze mensen minder weerstand tegen de inhoud van de folder en kregen ze sterker het gevoel dat er zowel ruimte is voor functionele aspecten (stoelen, groene / grijze bakken, parkeren van bijvoorbeeld fiets of auto) als voor groen ten opzichte van de mensen die de controlefolder hadden gezien. Doordat de intentie wel degelijk was verhoogd, kan er worden geconcludeerd dat het uitzetten van een hoger aantal folders eventueel wel voor een effect kan zorgen.

Voor meer informatie over het onderzoek ‘Een Groen Steentje Bijdragen’ kunt u contact opnemen met Emile van Rooij. Van Rooij is te bereiken via emilevanrooij@gmail.com

 

De tuinambassadeurs van Operatie Steenbreek en de Kinderboerderij De Goudse Hofsteden hebben de handen in elkaar geslagen en gaan Blije Bijen Bloembollen poten op vrijdag 23 november van 10.30 – 11.30 uur.

Dit doen zij samen met leerlingen van Jenaplan basisschool de Carrousel en van de ECO- school van het Wellant College Gouda.

Op deze ochtend worden bij-vriendelijke  bollen gepoot. Deze activiteit is onderdeel van een  groter geheel  natuurvriendelijk tuinieren. De Tuinambassadeurs vormen een werkgroep binnen

Operatie Steenbreek van de gemeente Gouda die als slogan heeft:  “Tegel eruit, Plant erin”. De tuinambassadeurs presenteren op het bollenpoot evenement hun nieuwe flyer en banier en ze zullen tevens uitleg geven over de natuurvriendelijke  tuinelementen op de Kinderboerderij.

Locatie : Kinderboerderij De Goudse Hofsteden, Bloemendaalseweg 34a,  Gouda