Nederland telt circa 4000 bedrijventerreinen, waar zo’n 3 miljoen Nederlanders dagelijks werken. De omgevingen zijn vaak ernstig versteend. Om het nog maar niet te hebben over de vele platte ‘grijze’ daken.

Tijdens het BT Event op 31 oktober in Arnhem komen ruim 200 professionals samen om kennis op te doen over de energietransitie op deze werklocaties. Deze duurzame transitie vraagt om een brede inzet, niet alleen ruimtelijk en economisch, maar zeker ook vanuit biodiversiteit. Op het programma staat de CEO van Eneco en de directeur van Dutch Green Building Council. Daarnaast zijn er tal van interessante deelsessies.

Bent u er ook bij? En draagt u daarmee een steentje bij aan de vergroening van onze vele vierkante meters bedrijventerrein? Meld u dan nu aan.

Maatregelen als het Nationaal Hitteplan lijken, ondanks de 400 ‘hittedoden’, effectief bij extreem warm weer. Tijdens de hittegolf van 2003 vielen er in één zomer vier tot vijf keer zoveel doden als tijdens de hete zomer van dit jaar, terwijl de groep 75-plussers in die periode is toegenomen.

Dat stelt Madeleen Helmer, projectleider van de adaptatiedialoog Hitte en Gezondheid van de Nationale Klimaatadaptatie Strategie (NAS).

In het hitteplan, dat in 2007 werd ingevoerd, wordt bijvoorbeeld benadrukt dat mensen voldoende moeten drinken en hun huis koel moeten houden. Volgens Helmer zijn deze adviezen niet overbodig. ‘Over het algemeen houden we van warm weer en gaat het tegen onze intuïtie in om daar de nadelen van in te zien, maar hitte is een sluipmoordenaar.’

Let goed op ouderen
Er gebeurt achter de schermen veel als het plan in werking treedt. ‘Allereerst laat het RIVM aan de GGD’en in Nederland, het Rode Kruis en anderen die op de “voorwaarschuwingslijst” staan weten dat het plan binnen enkele dagen waarschijnlijk geactiveerd zal worden. GGD’en informeren vervolgens de zorginstellingen, gemeenten en huisartsen in hun regio. Voor de verpleeghuizen betekent dit bijvoorbeeld dat het personeel extra rondes loopt om de bewoners in de gaten te houden en hen stimuleert om extra te drinken, extra bouillon te nemen, ventilator aan te zetten en de zonwering naar beneden te halen.’

‘Over het algemeen houden we van warm weer en gaat het tegen onze intuïtie in om daar de nadelen van in te zien, maar hitte is een sluipmoordenaar.’

Madeleen Helmer, projectleider van de adaptatiedialoog Hitte en Gezondheid van de Nationale Klimaatadaptatie Strategie (NAS )

Helmer benadrukt dat vierhonderd doden alsnog een te hoog aantal is, maar dat het nu al effectief blijkt dat bijvoorbeeld ouderen goed in de gaten worden gehouden. ‘Ouderen gebruiken medicatie en hebben een lagere dorstprikkel. Het is van belang dat er mensen in hun omgeving zijn die voor ze zorgen. De combinatie eenzaamheid en hitte kan dodelijk zijn.’

Overheid moet meer doen
De overheid kan volgens Helmer nog wel wat meer doen tegen extreme hitte. ‘Naast het hitteplan, dat enkel adviezen uitbrengt en waar geen wetgeving over is, is de aanpak van hitte nog een betrekkelijk nieuwe loot aan de klimaatadaptatiestam.’

Ze trekt de vergelijking met het Deltaplan. Helmer: ‘Dat is voornamelijk gericht op water en droogte, waar jaarlijks ruim een miljard in omgaat. De aanname is nog teveel dat maatregelen tegen wateroverlast en droogte, met name vergroening, ook helpen tegen hitte. Maar dat geldt dus niet meer bij extreme hitte. Als we zoveel investeren in dijken die het 1000 jaar moeten houden, mag er ook wel meer geld en aandacht naar een klimaatrisico dat nú al tot veel gezondheidsproblemen en slachtoffers leidt.’

Het volledige interview met Madeleen Helmer leest u in de Steenbreekspecial van Vakblad Groen.

Tekst:
Roel van Dijk

De Statenfractie van GroenLinks in de provincie Groningen stelt voor alle bushokjes te voorzien van groene daken.

Dit in navolging van de stad Utrecht. Daar zijn inmiddels de daken van meer dan 300 bushokjes beplant met sedum. GroenLinks wil dit voorbeeld volgen in de hele provincie Groningen. De groene daken zuiveren de lucht, slaan water op en ze verschaffen insecten een extra bron van voedsel. Ze passen bovendien in een duurzame vervoersstrategie en zorgen voor een schonere en fijnere leefomgeving. In Utrecht zijn de bushokjes ontworpen en uitgevoerd met het oog op natuur en milieu: de bankjes zijn van duurzame bamboe en de ondergrond van gerecycled beton. Dat zou in Groningen ook heel goed kunnen.

GroenLinks Statenlid Bas de Boer: ‘Laat Groningen het voorbeeld van Utrecht volgen en de hele provincie voorzien van groene bushokjes.’

Bron:
GroenLinks Provincie Groningen

Wethouder Dorus Klomberg van de Gemeente Rheden gaf afgelopen woensdag in het Dorpshuis Rheden het startschot voor Operatie Steenbreek 2019. Het doel van het project is om de hoeveelheid groen in Rheden te vergroten, waardoor de leefbaarheid van de buurt verhoogd wordt.

Vier hoveniers in opleiding van Aeres MBO Velp kregen te horen aan wie van de vier bewoners van de tuinen zij gekoppeld werden.

De wethouder keek terug naar het succes van Steenbreek in Velp en de samenwerking tussen alle betrokken partijen. In Velp hebben honderd bewoners meegedaan en is er maar liefst 1700 m2 aan bestrating weggehaald, 600 m2 aan groene daken aangelegd en is er 700 m2 dak afgekoppeld van het riool.

Rick Jansen, docent van de hoveniersopleiding, gaf uitleg over onder andere de klimaatverandering: “Steeds vaker hebben we te maken met extreme weersomstandigheden in ons land. En in een snel tempo verdwijnen veel plant- en diersoorten en raken de levende systemen verstoord. Uit diverse onderzoeken blijkt dat vooral de toename van verharding negatieve effecten heeft op het welbevinden van mens, dier en natuur. Elke vierkante meter steen die wordt vervangen door groen helpt. Het water kan weer in de bodem zakken, de temperatuur in de stad wordt getemperd, fijn stof wordt afgevangen, insecten, amfibieën, vogels en kleine dieren vinden weer een leefgebied, verbetert het bodemleven en mensen voelen zich prettiger en gezonder.”

In Velp hebben honderd bewoners meegedaan en is er maar liefst 1700 m2 aan bestrating weggehaald, 600 m2 aan groene daken aangelegd en is er 700 m2 dak afgekoppeld van het riool.

Ontwerpwedstrijd
De studenten ontwerpen, nadat zij de wensen van de bewoner duidelijk hebben, eerst een schets van het tuinontwerp. De bewoner mag suggesties aangeven maar veel van de keuzes maakt de student zelf. Damian van Loon, Youri Lobel, Rens Ribbers en Daan Feukkink nemen deel aan de ontwerpwedstrijd. Een van te voren samengestelde jury gaat bepalen wie van de vijf tuinontwerpers gaat winnen aan de hand van diverse criteria waar het ontwerp aan moet voldoen.

Alle bewoners gemeente Rheden kunnen aansluiten
Alle bewoners van de hele gemeente Rheden kunnen een aanvraag indienen om aan de actie Operatie Steenbreek mee te doen. Meer informatie.

Strak betegelde tuinen, geen spriet te bekennen. Ze woekeren en lijken onuitroeibaar. Súdwest-Fryslân probeert met een wedstrijd bewoners te bewegen hun versteende tuinen om te turnen naar groene oases. Dat lukt aardig.

Lees hier het volledige artikel uit Leeuwarder Courant

“Maar met de goede planten groeit de boel dicht en heb je nog minder werk dan met grind. Want daar groeit in no-time ook weer van alles in.”

Zie ook: Heb jij de mooiste geveltuin of vergroende voortuin van Súdwest-Fryslân?!

De provincie Utrecht sluit zich aan bij Stichting Steenbreek, naar aanleiding van een initiatief van de Partij voor de Dieren. Gedeputeerde Bruins Slot gaf woensdagochtend tijdens de commissievergadering Ruimte, Groen en Water aan enthousiast te zijn over het voorstel.

Operatie Steenbreek is een campagne van Stichting Steenbreek, die erop gericht is de leefomgeving te vergroenen. Dit is noodzakelijk voor het verbeteren van de biodiversiteit en om de provincie te wapenen tegen klimaatverandering.
Statenlid van de Partij voor de Dieren, Willem van der Steeg: “Utrecht is steeds meer versteend geraakt door de aanleg van asfalt, nieuwbouwwijken en bedrijventerreinen. Dit is niet alleen slecht voor de soortenrijkdom, maar is ook niet klimaatproof.”

Utrecht is steeds meer versteend geraakt door de aanleg van asfalt, nieuwbouwwijken en bedrijventerreinen. Dit is niet alleen slecht voor de soortenrijkdom, maar is ook niet klimaatproof

Statenlid van de Partij voor de Dieren, Willem van der Steeg

Betegelde tuinen en een versteende openbare ruimte kunnen bij hoosbuien bijdragen aan overstromingen en verontreiniging van natuur en milieu. Groen kan meer water opnemen en dat helpt bijvoorbeeld om vervuilende riooloverstorten te voorkomen. Beton en asfalt zorgen bij hitte bovendien voor extra warmte, terwijl groen juist kan koelen. Van der Steeg: “Daarnaast helpt een toename van planten en bloemen mee om de onder druk staande biodiversiteit een steuntje in de rug te geven”.

Overijssel en Noord-Brabant
De provincies Overijssel en Noord-Brabant hadden zich al aangesloten bij Steenbreek. De Partij voor de Dieren had in juli, samen met het CDA, een motie ingediend om Utrecht hier ook bij aan te laten sluiten. De gedeputeerde heeft deze mogelijkheid inmiddels uitgezocht en reageerde positief. De provincie zal zich met name richten op het organiseren van kennisuitwisseling en bij elkaar brengen van verschillende partijen, om in gezamenlijkheid meer groen te realiseren in Utrecht.

Bron:
Partij voor de Dieren Utrecht

De recente tropische warmte en de berichten over hitterecords en hittestress waren niet te missen. Wat was het heet met temperaturen rond of net boven de 30 en zelfs 40 graden. Het wordt een steeds grotere uitdaging om de leefomgeving koel en prettig te houden. Een groene omgeving speelt hierbij een cruciale rol: bomen zijn gratis airco’s en bieden heerlijke schaduw tegen de zon.

Met de campagne Operatie Steenbreek Nijmegen roept De Bastei iedereen op om zelf aan de slag te gaan in eigen tuin of op balkon. Onder het motto ‘Stenen eruit, GROEN erin!’ kunnen we met elkaar de stad leefbaar houden.

Het campagneteam van Operatie Steenbreek Nijmegen helpt de bewoners met het vergroenen van hun directe omgeving. Dit jaar zijn er al ruim 75.000 stenen verwijderd en omgeruild voor groen. Het doel om dit jaar 100.000 tegels te verwijderen komt in zicht. Maar hoe meer, hoe beter.

Al 75.000 tegels verwijderd
Voor 2019 heeft het campagneteam het doel om 100.000 tegels te verwijderen en te vervangen voor groen. De teller staat nu op ruim 75.000 tegels. De gemeente heeft ook dit jaar een flink deel voor haar rekening genomen met het vergroenen van onder andere het Daniëlsplein (22.000 tegels) en het Maasplein (23.000 tegels). Ook inwoners van Nijmegen doen mee: zij hebben al 10.000 tegels verwijderd. Verder zijn bij 45 huishoudens de tegels opgehaald door zorginstelling Onder de Bomen. Ook maakten 20 huishoudens gebruik van het gratis tuinadvies van de Steenbreekadviseur Sytske van der Kooij.

Veel te warm
Bomen en struiken zorgen ervoor dat het koeler blijft. Een betegelde tuin warmt op en de tegels houden de warmte langer vast dan groen. Bij warme dagen kan het temperatuurverschil tussen een stenige tuin en een tuin met bomen en groen oplopen tot 10 a 15 graden. Bedenk eens het verschil tussen een straat vol stenige tuinen en een straat met groene tuinen…. Daarom de oproep van Operatie Steenbreek om ook mee te doen. Operatie Steenbreek haalt nog altijd gratis de tuintegels op uit de tuin als men er natuurlijk groen voor in de plaats zet.

Waterschap
Zowel de gemeente Nijmegen als het Waterschap Rivierenland helpen haar inwoners mee om de stad te vergroenen. Zij verlenen subsidies aan inwoners om de stad groener te maken. Denk aan subsidie voor groendaken en subsidie voor het afkoppelen van de regenpijp. Het aantal aanvragen naar deze subsidie stijgt; dit jaar zijn voor beide subsidies totaal 120 aanvragen gedaan. Wil je gebruik maken van deze subsidies, kijk dan hier voor meer informatie.

Groene schoolpleinen
Er zijn ook steeds meer scholen die de schoolpleinen vergroenen in Nijmegen. Voor deze groene revolutie op de schoolpleinen verleent de provincie Gelderland subsidies. Maar liefst 21 basisscholen en 10 VO-scholen in Nijmegen werken nu aan het vergroenen van de schoolpleinen. Operatie Steenbreek wordt steeds zichtbaarder in de stad.

Uit 148 aangemelde bomen met de bijbehorende verhalen heeft de jury van de Boom van het Jaar-verkiezing twaalf bomen (één voor iedere provincie) genomineerd.

Nederland doet dit jaar voor de tweede keer mee aan de Europese verkiezing Tree of the Year. SBNL Natuurfonds in Leersum selecteert exclusief de Nederlandse inzending voor deze verkiezing in samenwerking met dagblad Trouw.

Dit zijn de 12 provinciale genomineerden:

  1. Drenthe: De mysterieuze jeneverbes van Zeegse.
  2. Flevoland: De scheve linde te Dronten (Landgoed Roggebotstaete)
  3. Friesland: De Marilandicapopulier in de Prinsentuin te Leeuwarden
  4. Gelderland: De zwarte populier aan de Waaldijk in Opijnen
  5. Groningen: De kabouterboom van Saaxumhuizen
  6. Limburg: De ‘Oude Dame Castanea sativa’ die alles zag te Vlodrop
  7. Noord-Brabant: De Heksenboom van Zwarte Kaat te Bladel (Landgoed Ten Vorsel)
  8. Noord-Holland: Iepenhoofdstad van de wereld, Amsterdam
  9. Overijssel: De Bakspiekereik te Lattrop-Breklenkamp (Landgoed Twickel)
  10. Utrecht: Capitein ter Zee, de grafwachter van Sparrendreef te Vianen
  11. Zeeland: De beuk met de moeilijke voeten te Middelburg
  12. Zuid-Holland: De Lijnbaanplataan die alles overleeft te Rotterdam.

Van 30 augustus tot 16 oktober (12.00 uur) mag iedereen in Nederland stemmen op de boom van zijn/haar keuze via de website www.deboomvanhetjaar.nl
De boom met de meeste stemmen wordt uitgeroepen tot De Boom van het Jaar 2019.

Deze winnaar wordt eind oktober/begin november feestelijk gehuldigd en is tevens de Nederlandse inzending voor de European Tree of the Year 2020. Deze Europese verkiezing bestaat sinds 2011 en wordt georganiseerd door de Environmental Partnership Association (EPA). Nederland is een van de 15 deelnemende landen.

Bijzonder verhaal
De Boom van het Jaar 2019 draait om markante bomen met een bijzonder verhaal. Het kan gaan om een historisch verhaal of om een boom met een bijzondere waarde voor een dorp of stad. De boom die een natuurramp overleefde, of die op het schoolplein generaties scholieren aan zich voorbij zag trekken. De boom waaronder al sinds mensenheugenis het dorpsfeest plaatsvindt. Bomen vertolken een emotionele waarde, zij vertellen ons verhalen die het waard zijn gedeeld en herinnerd te worden.
De Troeteleik, in de middenberm van de A58 bij Ulvenhout, werd afgelopen jaar in Nederland met 2834 stemmen gekozen tot Boom van het Jaar 2018.

SBNL Natuurfonds is een stichting die zich inzet voor natuur, landschap en erfgoed dat door particulieren en agrariërs wordt beheerd. Zij biedt financiële ondersteuning, zorgt voor promotie en stimuleert wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast beheert zij ongeveer 325 hectare aan eigen terreinen. SBNL Natuurfonds is een goede-doelenorganisatie, een zogeheten ANBI.

De jury bestaat uit Frits Mohren, Gerbrand Bakker, Beatrix Kleuver, Pauk Makken en Maaike Brasz.

De kans op extreem weer verdubbelde de afgelopen vijf jaar. Steeds vaker valt er veel regen in korte tijd. De druk op riolen en daken neemt daardoor toe. Met het doel om eventuele schade te voorkomen. Reden voor Interpolis om subsidie te verstrekken voor groene daken. Benieuwd naar de mogelijkheden?

Dat wij mensen een grote invloed hebben op onze omgeving en dat de situatie daar meestal niet beter van wordt is natuurlijk geen nieuws. Internationaal wordt ‘Silent Spring’ van de (zee)bioloog Rachel Carson uit 1962 als één van de eerste duidelijke waarschuwingen gezien, dat onze aanwezigheid op aarde het ecosysteem negatief beïnvloedt. Daarna is uiteraard het rapport van de Club van Rome (Grenzen aan de groei; 1972) een mijlpaal geweest. In die tijd besloot ik Milieukunde te gaan studeren, dus ik heb de discussie daarna goed kunnen volgen.

En het is, als je zo over de jaren terugkijkt vooral discussiëren en theoretiseren geweest wat we hebben gedaan. Uiteraard zijn er ook daden geweest; er zijn wetten gemaakt, we hebben zelfs een milieuministerie gehad en er is een ongelooflijke stapel boeken geschreven over allerlei technische, sociale, spirituele en maatschappelijke aspecten van milieuvervuiling, ecobederf en uitputting. Maar fundamenteel zijn we niet veel verder gekomen; deze week besloot het kabinet om miljarden te investeren om de groei te bevorderen. De bankrente is intussen negatief geworden, dus het is nog profijtelijk ook… 

Intussen vreten de steden onze ruimte steeds sneller aan, staan de bossen in het Boreaal en de Amazone in brand,  is de landbouwgrond hier uitgeput en wordt het nationaal temperatuurrecord jaarlijks verbeterd. Het ecosysteem geeft steeds duidelijker signalen af, dat het compleet ontwricht is en dat de samenhang verloren raakt. U weet wel, dat ecoweb van de middelbare school. Toch kan een filosoof als Bas Haring dit voorjaar (opnieuw) de discussie beginnen. Of het wel zo belangrijk is om 26 soorten vijgenwespen te hebben en wat de zin is van panda’s en tijgers voor ons welbevinden. Je moet wel blind en doof zijn om het nu nog niet te begrijpen!

Laten we de laatste waarschuwingen van onze biosfeer ter harte nemen, de handen uit de mouwen steken en de natuur te hulp komen: steden vergroenen, de landbouw ecologisch organiseren, ons transport openbaar elektrisch (en gratis) maken en vooral stoppen met die idiote groeiplicht.

Ik pleit voor een ander soort groei; we spreken af dat we ophouden met discussiëren en in onze eigen tuin met de aanpak beginnen: stenen eruit en planten erin! 

Wout Veldstra
Voorzitter
wout@steenbreek.nl