De recente tropische warmte en de berichten over hitterecords en hittestress waren niet te missen. Wat was het heet met temperaturen rond of net boven de 30 en zelfs 40 graden. Het wordt een steeds grotere uitdaging om de leefomgeving koel en prettig te houden. Een groene omgeving speelt hierbij een cruciale rol: bomen zijn gratis airco’s en bieden heerlijke schaduw tegen de zon.

Met de campagne Operatie Steenbreek Nijmegen roept De Bastei iedereen op om zelf aan de slag te gaan in eigen tuin of op balkon. Onder het motto ‘Stenen eruit, GROEN erin!’ kunnen we met elkaar de stad leefbaar houden.

Het campagneteam van Operatie Steenbreek Nijmegen helpt de bewoners met het vergroenen van hun directe omgeving. Dit jaar zijn er al ruim 75.000 stenen verwijderd en omgeruild voor groen. Het doel om dit jaar 100.000 tegels te verwijderen komt in zicht. Maar hoe meer, hoe beter.

Al 75.000 tegels verwijderd
Voor 2019 heeft het campagneteam het doel om 100.000 tegels te verwijderen en te vervangen voor groen. De teller staat nu op ruim 75.000 tegels. De gemeente heeft ook dit jaar een flink deel voor haar rekening genomen met het vergroenen van onder andere het Daniëlsplein (22.000 tegels) en het Maasplein (23.000 tegels). Ook inwoners van Nijmegen doen mee: zij hebben al 10.000 tegels verwijderd. Verder zijn bij 45 huishoudens de tegels opgehaald door zorginstelling Onder de Bomen. Ook maakten 20 huishoudens gebruik van het gratis tuinadvies van de Steenbreekadviseur Sytske van der Kooij.

Veel te warm
Bomen en struiken zorgen ervoor dat het koeler blijft. Een betegelde tuin warmt op en de tegels houden de warmte langer vast dan groen. Bij warme dagen kan het temperatuurverschil tussen een stenige tuin en een tuin met bomen en groen oplopen tot 10 a 15 graden. Bedenk eens het verschil tussen een straat vol stenige tuinen en een straat met groene tuinen…. Daarom de oproep van Operatie Steenbreek om ook mee te doen. Operatie Steenbreek haalt nog altijd gratis de tuintegels op uit de tuin als men er natuurlijk groen voor in de plaats zet.

Waterschap
Zowel de gemeente Nijmegen als het Waterschap Rivierenland helpen haar inwoners mee om de stad te vergroenen. Zij verlenen subsidies aan inwoners om de stad groener te maken. Denk aan subsidie voor groendaken en subsidie voor het afkoppelen van de regenpijp. Het aantal aanvragen naar deze subsidie stijgt; dit jaar zijn voor beide subsidies totaal 120 aanvragen gedaan. Wil je gebruik maken van deze subsidies, kijk dan hier voor meer informatie.

Groene schoolpleinen
Er zijn ook steeds meer scholen die de schoolpleinen vergroenen in Nijmegen. Voor deze groene revolutie op de schoolpleinen verleent de provincie Gelderland subsidies. Maar liefst 21 basisscholen en 10 VO-scholen in Nijmegen werken nu aan het vergroenen van de schoolpleinen. Operatie Steenbreek wordt steeds zichtbaarder in de stad.

Uit 148 aangemelde bomen met de bijbehorende verhalen heeft de jury van de Boom van het Jaar-verkiezing twaalf bomen (één voor iedere provincie) genomineerd.

Nederland doet dit jaar voor de tweede keer mee aan de Europese verkiezing Tree of the Year. SBNL Natuurfonds in Leersum selecteert exclusief de Nederlandse inzending voor deze verkiezing in samenwerking met dagblad Trouw.

Dit zijn de 12 provinciale genomineerden:

  1. Drenthe: De mysterieuze jeneverbes van Zeegse.
  2. Flevoland: De scheve linde te Dronten (Landgoed Roggebotstaete)
  3. Friesland: De Marilandicapopulier in de Prinsentuin te Leeuwarden
  4. Gelderland: De zwarte populier aan de Waaldijk in Opijnen
  5. Groningen: De kabouterboom van Saaxumhuizen
  6. Limburg: De ‘Oude Dame Castanea sativa’ die alles zag te Vlodrop
  7. Noord-Brabant: De Heksenboom van Zwarte Kaat te Bladel (Landgoed Ten Vorsel)
  8. Noord-Holland: Iepenhoofdstad van de wereld, Amsterdam
  9. Overijssel: De Bakspiekereik te Lattrop-Breklenkamp (Landgoed Twickel)
  10. Utrecht: Capitein ter Zee, de grafwachter van Sparrendreef te Vianen
  11. Zeeland: De beuk met de moeilijke voeten te Middelburg
  12. Zuid-Holland: De Lijnbaanplataan die alles overleeft te Rotterdam.

Van 30 augustus tot 16 oktober (12.00 uur) mag iedereen in Nederland stemmen op de boom van zijn/haar keuze via de website www.deboomvanhetjaar.nl
De boom met de meeste stemmen wordt uitgeroepen tot De Boom van het Jaar 2019.

Deze winnaar wordt eind oktober/begin november feestelijk gehuldigd en is tevens de Nederlandse inzending voor de European Tree of the Year 2020. Deze Europese verkiezing bestaat sinds 2011 en wordt georganiseerd door de Environmental Partnership Association (EPA). Nederland is een van de 15 deelnemende landen.

Bijzonder verhaal
De Boom van het Jaar 2019 draait om markante bomen met een bijzonder verhaal. Het kan gaan om een historisch verhaal of om een boom met een bijzondere waarde voor een dorp of stad. De boom die een natuurramp overleefde, of die op het schoolplein generaties scholieren aan zich voorbij zag trekken. De boom waaronder al sinds mensenheugenis het dorpsfeest plaatsvindt. Bomen vertolken een emotionele waarde, zij vertellen ons verhalen die het waard zijn gedeeld en herinnerd te worden.
De Troeteleik, in de middenberm van de A58 bij Ulvenhout, werd afgelopen jaar in Nederland met 2834 stemmen gekozen tot Boom van het Jaar 2018.

SBNL Natuurfonds is een stichting die zich inzet voor natuur, landschap en erfgoed dat door particulieren en agrariërs wordt beheerd. Zij biedt financiële ondersteuning, zorgt voor promotie en stimuleert wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast beheert zij ongeveer 325 hectare aan eigen terreinen. SBNL Natuurfonds is een goede-doelenorganisatie, een zogeheten ANBI.

De jury bestaat uit Frits Mohren, Gerbrand Bakker, Beatrix Kleuver, Pauk Makken en Maaike Brasz.

De kans op extreem weer verdubbelde de afgelopen vijf jaar. Steeds vaker valt er veel regen in korte tijd. De druk op riolen en daken neemt daardoor toe. Met het doel om eventuele schade te voorkomen. Reden voor Interpolis om subsidie te verstrekken voor groene daken. Benieuwd naar de mogelijkheden?

Dat wij mensen een grote invloed hebben op onze omgeving en dat de situatie daar meestal niet beter van wordt is natuurlijk geen nieuws. Internationaal wordt ‘Silent Spring’ van de (zee)bioloog Rachel Carson uit 1962 als één van de eerste duidelijke waarschuwingen gezien, dat onze aanwezigheid op aarde het ecosysteem negatief beïnvloedt. Daarna is uiteraard het rapport van de Club van Rome (Grenzen aan de groei; 1972) een mijlpaal geweest. In die tijd besloot ik Milieukunde te gaan studeren, dus ik heb de discussie daarna goed kunnen volgen.

En het is, als je zo over de jaren terugkijkt vooral discussiëren en theoretiseren geweest wat we hebben gedaan. Uiteraard zijn er ook daden geweest; er zijn wetten gemaakt, we hebben zelfs een milieuministerie gehad en er is een ongelooflijke stapel boeken geschreven over allerlei technische, sociale, spirituele en maatschappelijke aspecten van milieuvervuiling, ecobederf en uitputting. Maar fundamenteel zijn we niet veel verder gekomen; deze week besloot het kabinet om miljarden te investeren om de groei te bevorderen. De bankrente is intussen negatief geworden, dus het is nog profijtelijk ook… 

Intussen vreten de steden onze ruimte steeds sneller aan, staan de bossen in het Boreaal en de Amazone in brand,  is de landbouwgrond hier uitgeput en wordt het nationaal temperatuurrecord jaarlijks verbeterd. Het ecosysteem geeft steeds duidelijker signalen af, dat het compleet ontwricht is en dat de samenhang verloren raakt. U weet wel, dat ecoweb van de middelbare school. Toch kan een filosoof als Bas Haring dit voorjaar (opnieuw) de discussie beginnen. Of het wel zo belangrijk is om 26 soorten vijgenwespen te hebben en wat de zin is van panda’s en tijgers voor ons welbevinden. Je moet wel blind en doof zijn om het nu nog niet te begrijpen!

Laten we de laatste waarschuwingen van onze biosfeer ter harte nemen, de handen uit de mouwen steken en de natuur te hulp komen: steden vergroenen, de landbouw ecologisch organiseren, ons transport openbaar elektrisch (en gratis) maken en vooral stoppen met die idiote groeiplicht.

Ik pleit voor een ander soort groei; we spreken af dat we ophouden met discussiëren en in onze eigen tuin met de aanpak beginnen: stenen eruit en planten erin! 

Wout Veldstra
Voorzitter
wout@steenbreek.nl

Zo’n tweeënhalf jaar geleden werd het concept Kleurrijk Buiten door Verheij Integrale groenzorg uit Sliedrecht gelanceerd. Het doel van dit concept is om vakkennis vanuit het groene bedrijfsleven en betrokkenheid van bewoners bij de inrichting van de openbare ruimte aan elkaar te koppelen. Tijd om Cees Lock, manager Omgeving & Participatie bij Verheij Integrale Groenzorg, te vragen naar zijn ervaringen met bewonersparticipatie.

‘De klassieke verzorgingsstaat moet plaats maken voor een “participatiesamenleving”. Deze woorden sprak Koning Willem-Alexander tijdens de Troonrede van 2013 uit. Dat sprak de directie Verheij Integrale groenzorg aan, want in de praktijk van alledag zagen zij veel bewonersinitiatieven ontstaan.’ Daarnaast zagen ook zij dat gemeenten – die via een bestek een opdracht op de markt brengen – vragen hoe bewonersparticipatie wordt betrokken bij de uitvoering van een bepaalde opdracht.

Communicatietool en participatieplatform
Cees Lock: ‘Diverse aanleidingen dus voor ons bedrijf om actiever met burgerparticipatie bezig te zijn. Zo is het concept Kleurrijk Buiten ontstaan.’ Lock vertelt dat dit concept enerzijds een communicatietool is en anderzijds dient als een participatieplatform. ‘Als wij bijvoorbeeld in een gemeente grootschalige activiteiten uitvoeren, zoals maaien, informeren we de buurt hierover via Kleurrijk Buiten.’ Door bewoners te betrekken bij de inrichting van hun straat, wijk of park levert dat waardevolle ideeën op. Wie weet er beter wat er in hun straat speelt dan de eigen bewoners? Lock vervolgt: ‘Mocht er voldoende draagvlak in een straat of wijk zijn kijken we samen met de bewoners en gemeente naar wat de mogelijkheden zijn. Als het kostenplaatje dan ook klopt, staan de seinen op groen en gaan we aan de slag’. Als voorbeeld noemt Lock het wijkpark Maarssenbroek in de gemeente Stichtse Vecht waar bewoners dit voorjaar een vlinderoase hebben aangelegd. ‘Een mooi initiatief waar je nu veel insecten en andere beestjes ziet die voorheen daar niet voorkwamen. Dus naast dat het een mooi initiatief is, zie je ook dat het bijdraagt aan de biodiversiteit.’ Maar het is meer dan dat vertelt Lock. ‘We zien ook dat buren samen aan het werk gaan en dat dit goed voor het onderlinge contact is. Buurtbewoners die elkaar nooit eerder gesproken hebben, komen zo met elkaar in contact. Dat is een mooie en ook een belangrijke bijkomstigheid.’

Op deze manier wordt er naast een kwaliteitsverbeterslag ook gewerkt aan meer betrokkenheid in de buurt.

Cees Lock, manager Omgeving & Participatie bij Verheij Integrale Groenzorg

Doe middag
Om de kwaliteit van het groen te borgen, organiseert Kleurrijk Buiten de zogenoemde “Doe middagen” voor bewoners. Twee medewerkers van Verheij Integrale Groenzorg geven op bijvoorbeeld een zaterdag advies en dragen kennis over beplanting, bodem en beheer over. Op deze manier wordt er naast een kwaliteitsverbeterslag ook gewerkt aan meer betrokkenheid in de buurt. Indien de kwaliteit niet naar behoren is, zoals bij aanvang is vastgesteld, worden bewoners daar op aangesproken door gemeenten of in dit geval door Verheij Integrale groenzorg. ‘Samen wordt dan gekeken naar wat de reden daarvoor is en hoe deze opgelost kan worden.’

Steenbreek
‘Met Kleurrijk Buiten organiseerden we al meerdere jaren voor diverse gemeenten en corporaties de “steen eruit en plant erin” actie. Op deze wijze kwam ik in contact met Stichting Steenbreek. Een goed initiatief dat aansluit op ons werk. Zeker als het gaat om de belangrijke thema’s zoals biodiversiteit en klimaatadaptatie. Dat heeft ons doen besluiten om bij Steenbreek aan te haken. Het aansprekende van Steenbreek is dat er veel gemeenten en organisaties zich hier hebben achter geschaard, waardoor het een groot draagvlak heeft. Naar onze opdrachtgevers toe vertellen we dan ook het belang van minder steen en meer groen. Zo werken we aan bewustwording.’

Stichting Steenbreek en Vakblad Groen organiseren op 17 en 18 september een studiereis naar Brugge. Een stad die wereldwijd bekendstaat om haar historische centrum, maar ook een voorbeeldstad in Vlaanderen als het gaat om haar groenbeleid.

Rudi Geerardyn van de Vereniging voor Openbaar Groen (VVOG) licht in dit vraaggesprek nader toe waarom Brugge de groene parel van Vlaanderen is. Geerardyn begeleidt tevens de studiereis in september. Tijd voor een introductie.

Wat onderscheidt Brugge van de andere gemeenten in Vlaanderen als het om het groen gaat?
‘De groenstructuur zoals Brugge die kent, zie je zelden in Vlaanderen. De historische binnenstad is middels een singel volledig omringd met groen. Deze veste kent een afwisselend en monumentaal bomenbestand. Naast de groene veste kent de binnenstad veel afwisselend groen van burgerinitiatieven tot de tuinen van de semiprivate Brugse godshuizen tot kleine en grote parken.’

Andere Vlaamse steden kennen dit niet?
‘Nee, niet zoals Brugge. Een stad die de groene kwaliteit van Brugge nadert en ook een groene veste kent, is Ieper. Het grote nadeel waar veel Vlaamse steden mee te maken hebben gehad, is de oorlog. Deze heeft veel steden vernietigd. Na de wereldoorlogen moesten de steden snel hersteld worden en om eerlijk te zijn is dat veelal zonder visie gedaan, waardoor een mengelmoes aan stijlen is ontstaan. Brugge is de bombardementen bespaard gebleven, waardoor de stad naast het monumentale groen prachtige, oude panden kent langs de kanalen, de reien. Die combinatie maakt het zo bijzonder. Niet voor niets wordt Brugge wel het Venetië van het Noorden genoemd.’

Waar blinkt Brugge nog meer in uit?
‘Het bestuur van de stad heeft er bewust voor gekozen om de kennis in eigen huis te houden. Zo heeft Brugge eigen landschapsarchitecten in dienst en heeft het een grote groendienst. Dit alles om de kwaliteit van de groene buitenruimte te kunnen waarborgen. Een voorbeeld hiervan is het onkruidbeheer. Zo’n twintig jaar geleden is Brugge overgestapt op pesticidenvrij beheer. Het was destijds de absolute voorloper hierin. Vanaf dat moment werd het onkruid mechanisch verwijderd en de machines werden in eigen beheer ontwikkeld. Vandaag de dag heeft de stad dan ook alle technieken – denk aan borstel-, veeg-, lucht- en stoommachines – in huis om het onkruid te verwijderen. Tijdens de studiereis die in september plaatsvindt, geven de medewerkers van de groendienst een uitvoerige demonstratie van deze machines.’

Brugge scoort altijd hoog in de jaarlijkse groenwedstrijd van de Groene Lente. Waar heeft dat mee te maken?
‘Het eindigt inderdaad altijd hoog in de rangschikking. Ik denk dat dit ermee te maken heeft dat de stad veel eigen ervaring in huis heeft en dat de kennis daardoor niet wegebt. Door niet met tijdelijke bureaus te werken, bouw je kennis en ervaring op. Daarnaast ontstaat er een goede relatie tussen enerzijds de bestuurders en ambtenaren en anderzijds tussen inwoners, ondernemers en andere organisaties in de stad. Dit bevordert de onderlinge communicatie.’

Brugge kent veel esthetisch groen, zoals eenjarigen; wordt het belang van de functionele waarden van het groen ook ingezien?
‘Uiteraard. Zo vindt er momenteel een transitie plaats waarin de eenjarigen plaats gaan maken voor vaste planten. Eenjarigen vragen meer onderhoud en dragen in tegenstelling tot vaste planten beperkt bij aan de biodiversiteit. Ook wordt het groen ingezet tegen de klimaatopgaven waar we mee te maken hebben, denk aan droogte, wateroverlast en hitte. Een goed voorbeeld hiervan is het park De Bilk. Dit project heeft recent de Openbaargroen-award gewonnen. De Bilk is zo ontworpen dat het behalve als speeltuin ook fungeert als wateropslag. De speeltoestellen zijn hogergelegen dan de omliggende wadi’s. De speelplek is omringd door elzen, omdat zij een natte bodem goed kunnen verdragen. De speeltuin is mooi ingepast in de omgeving. Dat zie je van de buitenkant er niet aan af, maar dat aspect maakt het juist wel bijzonder. Dit is tevens een voorbeeld van een eigen ontwerp van de gemeente.’

U werkt voor de Vereniging voor Openbaar Groen (VVOG). Wat is uw relatie met de stad Brugge?
‘De VVOG is een vereniging van Vlaamse steden en gemeenten en is in 1974 door de directeur Julien Leys van Brugge opgezet. Met als doel om kennis en ervaringen met andere gemeenten in Vlaanderen met elkaar te delen. Brugge liep in die tijd qua aanleg en beheer van het groen al voorop. Dat is de reden waarom ons kantoor destijds werd gevestigd in Brugge, waar we momenteel nog steeds zijn gehuisvest.’

Hoe geeft de VVOG vorm aan de uitwisseling van kennis en ervaringen met andere gemeenten?
‘Jaarlijks organiseren we tientallen cursussen, bijeenkomsten en studiedagen voor de leden. We geven op jaarbasis zes keer ons vakblad Groencontact uit. Daarnaast organiseren we de wedstrijd Groene Lente. Deze wedstrijd vindt dit jaar voor de veertigste keer plaats. Gemeenten kunnen zich inschrijven voor drie verschillende wedstrijdthema’s. Dit zijn “groene gemeente”, “bijenvriendelijke gemeente” en “gemeente in bloei”. Deze laatste gaat over de beste bloemenprojecten. Speciale prijzen vallen er te winnen rondom de thema’s “zonder is gezonder” en “waterproof”. De eerste gaat over pesticidenvrij beheer en de tweede over duurzaam waterbeheer. Meer informatie over de wedstrijd is te lezen op onze site www.vvog.info. Ik wil hieraan toevoegen dat de wedstrijd niet alleen om het winnen van de prijs gaat. De insteek van de wedstrijd is dat we de goede voorbeelden breed willen uitdragen zodat andere gemeenten daar ook hun voordeel uit kunnen halen. De speciale uitgave Groene Lente van Groencontact met daarin een uitvoerige verslaggeving van de prestaties van de gemeenten, is dan ook een goed naslagwerk dat de nodige inspiratie biedt.’

De wedstrijd vindt dit jaar voor de veertigste keer plaats. Wat is er in de loop der jaren veranderd?
‘Persoonlijk ben ik nu twintig jaar verbonden aan de wedstrijd. En in die jaren heeft er een enorme evolutie plaatsgevonden. Stonden in de beginjaren de beste bloemenprojecten centraal, nu wordt er veel breder gekeken. Op het gebied van duurzaam beheer, maar ook tot de functies van groen in de stad, zoals biodiversiteit via “bijenvriendelijke gemeenten” tot klimaatadaptatie via de speciale prijs “waterproof”.’

Heeft u nog een tip aan de lezers van dit vakblad?
‘Ga mee met de studiereis en zie met eigen ogen wat Brugge allemaal te bieden heeft.’

Gaat u mee naar Brugge? Inschrijving voor de studiereis is geopend
Stichting Steenbreek en Vakblad Groen organiseren in september een tweedaagse studiereis naar de groene parel Brugge. Brugge is een voorbeeldstad op het gebied van groenbeleid voor Vlaamse, maar zeker ook voor Nederlandse gemeenten. Brugge is een zeer bekende stad vanwege de historische binnenstad met een indrukwekkend bomenbestand. In tegenstelling tot veel andere gemeenten in Nederland en Vlaanderen kiest Brugge ervoor om de kennis en ervaring in huis te houden. Zo kent de gemeente een eigen groendienst en heeft zij diverse landschapsarchitecten in dienst om de kwaliteit van de publieke ruimte op een zo hoog mogelijk niveau te behouden.

Meer informatie en programma?
Ga naar www.steenbreek.nl/studiereis-brugge.

Bron:
Vakblad Groen
Tekst:
Roel van Dijk

Het college van burgemeester en wethouders heeft besloten dat de gemeente Ermelo zich gaat aansluiten bij Operatie Steenbreek. Stichting Steenbreek zet zich in voor het vergroenen van Nederland en het verbeteren van de biodiversiteit. Onder de vlag van de landelijke campagne Operatie Steenbreek, organiseren gemeentes acties – samen met inwoners en bedrijven – om te vergroenen.

De gemeente Ermelo is aangesloten bij het regionaal manifest ruimtelijke adaptatie en buigt zich over vraagstukken rondom de thema’s wateroverlast, hittestress, droogte en waterveiligheid. Door aan te sluiten bij Operatie Steenbreek hoopt de gemeente een slag te maken in het vergroenen van Ermelo op particulier terrein. Wanneer er minder tuinen verder versteend raken zal dat de biodiversiteit ten goede doen komen en daarnaast zijn groene tuinen gezonder en beter bestand tegen hittestress.

Operatie Steenbreek is begonnen als burgerinitiatief en uitgegroeid tot een groot landelijk netwerk. De ervaring van Operatie Steenbreek is dat dergelijke initiatieven wel bijdragen aan een breder bewustzijn rondom ruimtelijke adaptatie en klimaatadaptatie en dat deze acties een sneeuwbaleffect teweegbrengen. Het zijn de belangrijke zichtbare eerste stappen voor een klimaatbestendige leefomgeving. De gemeente Harderwijk is ook lid van Operatie Steenbreek. Met deze gemeente werkt Ermelo samen in het uitvoeren van de verdiepende stresstest naar wateroverlast en hittestress.

Bron:
Gemeente Ermelo

Welke bouwer, ontwerper of ontwikkelaar brengt met zijn project het meeste leven in de stad? In het kader van de nieuwe Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen zijn Vogelbescherming Nederland en Zoogdiervereniging op zoek naar de meest inspirerende natuurinclusieve bouw-, verbouw- en renovatieprojecten van Nederland. Projecten, die aantoonbaar rekening houden met de behoeften van alle gebruikers van de stedelijke omgeving: mens én dier.

Nederland is nog lang niet uitgebouwd. Integendeel: de vraag naar nieuwe woon- en werklocaties neemt alleen maar toe. In elke stad vinden dan ook talloze bouwprojecten plaats, van klein tot groot en van nieuwbouw en renovatie tot herontwikkeling en transformatie. Vanzelfsprekend krijgen duurzaamheid en energieverbruik daarbij volop de aandacht. Maar dat er, naast de mens voor wie het project uiteindelijk bestemd is, ook voldoende oog is voor de dieren in de naaste omgeving ervan, is niet altijd even vanzelfsprekend.

Voor de Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen 2019 zijn de initiatiefnemers op zoek naar inspirerende natuurinclusieve bouwprojecten.

Door natuurinclusief te bouwen en te ontwerpen is het mogelijk gezonde en aantrekkelijke steden en dorpen te creëren, die voor alle gebruikers een prettige leefomgeving zijn. Investeren in groene kwaliteit levert immers veel meer op dan alleen maar een mooi plaatje. Goed stedelijk groen zorgt voor verkoeling in de zomerhitte, zuivert de lucht en biedt volop ruimte aan mede-stadsbewoners, zoals huismus, gierzwaluw, merel of gewone dwergvleermuis. Juist dankzij deze bevolkingsgroepen komen steden en dorpen pas écht tot leven.

Gezocht: trendsetters
Steeds meer bouwers, ontwerpers en ontwikkelaars zijn doordrongen van de meerwaarde van een natuurinclusieve benadering voor hun project en geven daar op de meest uiteenlopende wijze vorm en inhoud aan. Dankzij deze trendsetters is er een toenemend aantal goede voorbeelden van natuurinclusief bouwen beschikbaar, waar groen en biodiversiteit hand in hand gaan met duurzame stedelijke ontwikkeling. Met ondersteuning van de provincie Noord Brabant zetten Vogelbescherming en Zoogdiervereniging graag de schijnwerpers op deze goede voorbeelden.

Voor de Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen 2019 zijn de initiatiefnemers op zoek naar inspirerende natuurinclusieve bouwprojecten. Projecten bijvoorbeeld, waarbij de kwaliteit van het groen in de naaste omgeving al vanaf de tekentafel is meegenomen. Waar niet alleen de toekomstige menselijke gebruikers, maar ook stadsvogels en vleermuizen van voldoende leefruimte zijn voorzien. Of projecten waarbij in nauwe samenspraak met opdrachtgevers en bewoners voor de meest optimale, natuurvriendelijke inrichting van de openbare ruimte is gekozen. Welke professional geeft kortom het beste voorbeeld van natuurinclusief bouwen en ontwerpen in de praktijk? Wie heeft met zijn of haar project aantoonbaar het meeste leven in de stad gebracht?

Aanmelden
Heeft u zelf een bouwproject dat uitblinkt in natuurinclusiviteit? Ding dan mee naar de Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen 2019, en meld uw project aan via dit aanmeldformulier. De inschrijving is geopend tot en met vrijdag 27 september 2019. Kent u een mooi project in uw omgeving dat we echt niet zouden mogen missen? Deel dan vooral deze pagina met de betrokken partijen.

Beoordeling en uitreiking
De ingezonden projecten worden beoordeeld door een onafhankelijke vakjury met expertise op het gebied van stedelijke ontwikkeling en stadsnatuur. De criteria waarop beoordeeld wordt en een toelichting hierop zijn opgenomen in het aanmeldformulier.

De uitreiking van de Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen 2019 vindt eind dit jaar plaats in ’s Hertogenbosch. Houd de website in de gaten voor meer informatie.

Foto:
Vogelbescherming Nederland

In heel Nederland bestaan allerlei mooie, groene initiatieven waarin verschillende partijen (bijvoorbeeld inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden) samen het verschil maken en zorgen voor een klimaatbestendige, gezonde en fijne leefomgeving voor zowel mens, plant als dier. 

Wij zijn op zoek naar innovatieve voorbeelden die laten zien hoe groen en water op een praktische manier worden benut en die illustreren waar Stichting Steenbreek voor staat. 

Dit zijn initiatieven die betrekking hebben op onder meer de bevordering van de biodiversiteit, gezondheid, sociale cohesie en die een positieve bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Deze kunnen weer als inspiratie en voorbeeld dienen voor anderen. Bij Stichting Steenbreek aangesloten gemeenten, waterschappen, provincies en partners kunnen meedingen naar de Steenbreektrofee. De grootte van het project/initiatief is niet relevant voor deze prijs. Zowel initiatieven die spelen op het niveau van de straat of de wijk, als initiatieven op niveau van dorp en stad zijn welkom.

Aanmelden
Aanmelden kan tot uiterlijk 4 oktober aanstaande. Op 11 oktober komt de jury bij elkaar om de inzendingen te beoordelen en te nomineren. Drie uitverkoren voorbeelden worden op 25 oktober daadwerkelijk bezocht door de jury (datum onder voorbehoud). De prijsuitreiking vindt plaats tijdens de Nationale Groendag op 14 november in Wageningen.

Aanvullende informatie
– Randvoorwaarden
– Spelregels

Prijs
De winnaar van de Steenbreektrofee ontvangt naast deze wisseltrofee ook de nodige media-aandacht met onder andere een uitgebreid artikel in de Steenbreekspecial van Vakblad Groen en krijgt tevens een boom en vaste planten aangeboden.

Jury
Jury van de Steenbreektrofee bestaat uit professionals die elk hun eigen specialisme en kennis hebben.

  1. Margot Ribberink, Voorzitter jury
  2. Madeleen Helmer, Klimaatverbond Nederland
  3. Robert Graat, Staatsbosbeheer
  4. Ruud Grondel, AVVN
  5. Henk Kuijpers, Stadswerk / gemeente Apeldoorn
  6. Jaap Toet, GGD regio Utrecht
  7. Thijs van Mierlo, LSA Bewoners

Inzending
Gaat u ervoor om met uw project / initiatief dit jaar de Steenbreektrofee 2019 te winnen? Stuur uw inzending naar:
Stichting Steenbreek
t.a.v. steenbreektrofee
Paulus Borstraat 41
3812 TA Amersfoort.
Of stuur het toe per mail naar het secretariaat info@steenbreek.nl

Voor aanvullende informatie:
033 4794050
info@steenbreek.nl

Download de flyer over de Steenbreektrofee

Complete aanleg en onderhoud van een tijdelijk park zonder moeilijke aanbestedingsprocedures, met complete keuzevrijheid en voor een vast huurbedrag per jaar. Dit nieuwe Rent-a-Park™ concept wordt gelanceerd op GroenTechniek Holland, vakbeurs voor groenprofessionals van 10 t/m 12 september 2019 in Biddinghuizen.

Met dit nieuwe, duurzame concept dat naadloos past in de huidige flexibiliseringsmarkt, kan een lokale overheid met één partner tijdelijk een oud industrieterrein, braakliggend terrein of toekomstig beoogde woonlocatie in no time transformeren tot een aantrekkelijk park voor de korte en middellange termijn. Op GTH wordt een voorbeeld van zo’n Rent-a- Park gepresenteerd, door een grasveld van 4.000m2 om te toveren in een groene oase met een stadsstrand, flexibele werkplekken voor zzp’ers en mobiele sportopstellingen.

Voorbeeldpark met verrassende combinaties
GroenTechniek Holland toont samen met een aantal partners zoals Husqvarna Nederland, Tonsel Boomkwekerijen en Van Vliet Kastanjehout, welke keuzes voor het voorbeeldpark zijn gemaakt wat betreft de flora, materialen, technieken en alle aspecten van aanleg, ontmantelen en onderhoud, waaronder duurzaamheid, machines en gereedschap, afzettingen, outdoor meubilair, bodembedekkers, beplanting en bemesting. Kernbegrippen bij de keuzes zijn originaliteit, praktische toepasbaarheid, mobiliteit, variatie, duurzaamheid, dynamiek, snelle doorlooptijd en multifunctionaliteit.

Afbreuk omgeving
Veel lokale overheden hebben een oud industrieterrein, verpauperde woonwijk, afgebroken fabriek of een bouwterrein voor een nieuwbouwproject dat nog korte of langere tijd op zich laat wachten. Dergelijke gebieden omringd door woningen of bedrijfsgebouwen doen vaak afbreuk aan de omgeving qua uitstraling, veiligheid, milieubeheer en leefomgeving. Met het ‘Rent-a-Park™ concept’ kan een lokale overheid het op basis van maximale flexibiliteit snel transformeren tot een parkachtige omgeving voor de korte (minimaal 2 jaar) en middellange termijn, met een gunstige invloed op een groene, gezonde en veilige leefomgeving en plaats voor recreatie, sporten, werk, cultuur, flora en fauna, waterberging en sociale interactie. Dit alles voor een vast huurbedrag per jaar, zonder dat men eigenaar wordt. Voordelen zijn dat met één verhurende partij afspraken worden gemaakt, er maximale keuzevrijheid is hoe het park wordt ingericht (burgerparticipatie), de jaarlijkse kosten helder en overzichtelijk zijn en aanleg, onderhoud en het opruimen na afloop van de huurperiode geregeld is.

Vast huurbedrag
Het ‘Rent-a-Park™ concept’ biedt lokale overheden niet alleen de mogelijkheid voor een vast huurbedrag een openbare ruimte tijdelijk in te vullen, het biedt ook mogelijkheden de huurkosten te verlagen door onderdelen van het park te verpachten.

Aanleg én onderhoud
Op GTH ziet de bezoeker twee stadia; aanleg en onderhoud. Bij de aanleg is de keuze met namegebaseerd op beschikbaarheid en kosten van product, snelheid van het kunnen plaatsen en in hoeverrehet voldoet aan een groene perceptie voor de gebruiker van het park. Dit geldt voor gras,bodembedekkers, bomen, struiken, verharding, inrichting, waterpartijen, verlichting en verticale  begroeiing. Het voorbeeldpark is bij voorkeur energieneutraal wat betreft benodigde energie voor aanleg en onderhoud (wind- en zonne-energie). Bij onderhoud is duurzaamheid een belangrijke factor, waarbij het gaat om (bij)zaaien, maaien, reinigen, snoeien, afvalbeheer, zagen en onkruidbestrijding, veelal door elektrische apparatuur en gereedschap en waar mogelijk aangestuurd door een autonoom managementsysteem.

Over GroenTechniek
De tweejaarlijkse vakbeurs GroenTechniek Holland is van dinsdag 10 tot en met donderdag 12 september op het Walibiterrein in Biddinghuizen en dagelijks open van 10 tot 17 uur. Kijk voor alle deelnemers, merken, innovaties en activiteiten op www.groentechniekholland.nl.