Op de voormalige stortlocatie Mastwijk in gemeente Montfoort worden plannen gemaakt voor de eerste Energietuin van Utrecht. De Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU) ontwikkelt hier samen met eigenaar Afvalzorg en omwonenden een Energietuin waarin duurzame energie wordt gecombineerd met openbare natuur, extensieve recreatie en educatie. Met een zonneveld van circa 10-12 hectare als basis, kan het terrein in 2021 circa 10 megawatt aan duurzame energie opleveren.

Mastwijk krijgt met dit plan een gevarieerde en duurzame invulling. Naast ruimte voor zonnepanelen en mogelijk ook biomassa en kleinschalige windenergie, wordt er een verscheidenheid aan vegetatie aangelegd. Zo krijgen de flora en fauna in het gebied een ecologische impuls. Daarnaast zijn er ideeën voor een wandelpad, een uitkijkpunt tot aan de Utrechtse Dom, en andere elementen die de belevingswaarde vergroten. Zo ontstaat een aantrekkelijk gebied voor omwonenden en andere bezoekers om te komen recreëren in de Energietuin. 

De multifunctionele Energietuin wordt samen met de omgeving en belanghebbenden, zoals gemeente Montfoort, provincie Utrecht en lokale organisaties, ontworpen en uitgevoerd. Gerben de Vries, projectleider van de NMU, kijkt met een goed gevoel terug op de eerste publieksavond voor omwonenden die onlangs plaatsvond: “Er is een positieve basis gelegd. De omgeving lijkt open te staan voor het idee van een zonneveld, en wil graag betrokken worden bij de uitwerking van de Energietuin.” Ook wethouder Jocko Rensen toonde zich enthousiast over het initiatief: “Onze gemeente is misschien geen koploper in de energietransitie, maar dit project kan zomaar een voorbeeldfunctie in de regio krijgen”

Tuinen met Energie
“Grootschalige duurzame energie-opwek is essentieel, maar moet wel aansluiten bij de kwaliteit van het landschap en de natuur”, aldus de Natuur en Milieufederaties, initiatiefnemer van het project Energietuinen Nederland. Met de aanleg van tenminste twee iconische Energietuinen willen de Natuur en Milieufederaties laten zien dat duurzame energie van waarde kan zijn voor landschap en omgeving. De bedoeling is dat er over een aantal jaar in heel Nederland plekken gaan ontstaan waar duurzame energieopwekking samengaat met natuur en landschapswaarden, recreatie en educatie. Een uitgebreid traject van voorlichting maakt onderdeel uit van het project, om zo de betrokkenheid onder burgers te versterken en de lokale energie-initiatieven verder te professionaliseren. De Nationale Postcode Loterij maakt het project mede mogelijk dankzij een extra schenking.

Waardevol gebied
“Afvalzorg ziet het als een maatschappelijke uitdaging om van verontreinigde locaties weer een waardevol gebied te maken en beschikt over veel expertise op dit gebied” vertelt Roy Bakker, projectleider bij Afvalzorg. “Daarbij combineren we onze kennis van bodemsanering, (participatie) duurzame energie en landschapsontwikkeling”. De afgelopen jaren heeft Afvalzorg locatie Mastwijk voorzien van een nieuwe laag grond zodat de cultuurtechnische gesteldheid van de bodem weer is hersteld. 

Wethouder Willemien Vreugdenhil van de gemeente Ede en Rens Buchwaldt, bestuurslid van Wageningen University & Research (WUR) hebben in het Slijpkruikpark in Ede een UniversiTREE geplant. Alle acht regiogemeenten van Regio Foodvalley hebben een UniversiTREE van de WUR ontvangen. De bomen zijn aangeboden ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan van de WUR.

Slijpkruikpark
Wethouder Vreugdenhil: ,,Het Slijpkruikpark is vorig jaar helemaal opnieuw ingericht. Het heeft een mooie lanenstructuur gekregen die helemaal doorloopt vanaf het landgoed Kernhem. Een mooie plek voor deze Liriodendron (tulpenboom), die onze verbondenheid met de WUR symboliseert.’’

Netwerk van bomen
René Verhulst, voorzitter Regio Foodvalley “Wat een leuk initiatief van de WUR om een wereldwijd ‘netwerk’ van bomen te maken om zo een symbool van verbondenheid met de continenten te hebben. Wij zijn trots om ook onderdeel uit te maken van dit bomennetwerk. Wageningen is een van de regiogemeenten van Regio Foodvalley. De universiteit levert een substantiële bijdrage aan de ontwikkelingen van kennis en innovatie in onze regio.”

100 bomen voor 100 jaar WUR
Het begon met een idee van een alumnus van Wageningen om 100 bomen voor 100 jaar Wageningen University & Research te planten. Wereldwijd zijn er bomen geplant om een bos van UniversiTREES te creëren. Met het bos wordt symbolisch de wereldwijde verbinding met Wageningen gemarkeerd. De bomen zullen gezamenlijk een blijvende herinnering zijn aan 100 jaar WUR. De eerste bomen zijn in april 2018 in China geplant. Koning Willem-Alexander plantte een UniversiTREE op de Wageningen Campus tijdens de World Wide Wageningen Alumni Day op 23 juni 2018. Er zijn ook nog bomen van de WUR geplant in Brazilië, Zuid-Afrika, Indonesië en Nieuw Zeeland.

Tijdens de eerste officiële Steenbreek actie op het Koningsplein in Den Haag zijn afgelopen zaterdag tijdens Groene Zaterdag 1000 stenen ingeleverd.

Talloze bewoners leverden stenen uit hun voor- of achtertuin in en ruilde deze om voor gratis planten. Ook werden er 70 regentonnen verkocht. Door een bijdrage van het Hoogheemraadschap Delfland waren deze voor 10 euro te verkrijgen.

De Haagse wethouder Duurzaamheid en Energietransitie Liesbeth van Tongeren en Hoogheemraad Marcel Houtzager waren ook aanwezig tijdens deze succesvolle actie.

Projectleider Edwin Cornelissen Operatie Steenbreek: ‘Wat een superactie hebben we samen neergezet. Iedereen heeft keihard gewerkt en het resultaat mag er wezen: ruim 1000 stenen ingeleverd. Daarnaast hebben we ook veel mensen geïnformeerd over het belang van een groene tuin.’ Marcel Houtzager, Hoogheemraadschap van Delfland, vult aan: ‘Ik ben ontzettend blij met deze actie. Het Hoogheemraadschap van Delfland steunt graag dit soort initiatieven die onze regio klimaatbestendig maken.’

Stichting Steenbreek
Stichting Steenbreek is een landelijke campagne die de verstening van de stad tegengaat door acties te organiseren waarbij bewoners en bedrijven (tuin)tegels kunnen omruilen voor gratis planten. De Haagse campagne wordt uitgevoerd door stichting Duurzaam Den Haag in opdracht van gemeente Den Haag.

Hoogheemraadschap van Delfland
Het Hoogheemraadschap van Delfland wil de regio Delfland klimaatbestendig maken, maar heeft daarbij de hulp van de 1,2 miljoen inwoners en bedrijven nodig. Van kleine tot grote initiatieven: iedereen kan en moet bijdragen. Want regenwater valt overal.Het Hoogheemraadschap betaalt mee aan de kosten van dit soort maatregelen die de omgeving klimaatbestendiger maken. Daarom droeg het bij in de kosten van de regentonnen vanuit de Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie.

Groene Zaterdag is een initiatief van en voor de bewoners rondom Koninsgplein en omgeving. Meer informatie over groene tuinen en Operatie Steenbreek vind je op de website www.duurzaamdenhaag.nl.

Bron:
Duurzaam Den Haag

Het klimaat verandert. Ook in Haarlem merken ze steeds meer van de gevolgen daarvan.  Door slimme maatregelen te nemen kan er voor worden gezorgd dat de gevolgen voor de bewoners van de stad beperkt blijven. De gemeente zorgt voor de openbare ruimte. Maar de inwoners  kunnen zelf ook maatregelen nemen.

Om inwoners tips en adviezen te geven over hoe zij de tuin het beste groen en duurzaam kunnen inrichten en onderhouden, vindt er op  woensdagmiddag  het gratis groen-in-de-stad-spreekuur van NME Haarlem en Steenbreek023 plaats. Inwoners kunnen daar hun vraag stellen aan hovenier Arjan de Pater of ze kunnen een afspraak maken via adepater@haarlem.nl. Kijk voor meer tips voor een groenere tuin op www.steenbreek023.nl.

Bron:
Gemeente Haarlem

Steeds vaker krijgen we te maken met extreem weer. Langere perioden van droogte en hitte maar ook grote wateroverlast door enorme hoosbuien. Straten en tuinen die blank komen te staan door een stortvloed van regen of juist het verdrogen van bomen en planten omdat er wekenlang geen druppel water valt.

Gelukkig kunnen we daar met z’n allen iets aan doen. De gemeente Weert, recent aangesloten bij Stichting Steenbreek, helpt graag hierbij. Met een gratis adviesgesprek en eventueel subsidie. Kom in actie, neem eenvoudige maatregelen in uw tuin. Kijk voor meer informatie op www.waterklaar.nl.

Bron:
Gemeente Weert

Het beter verwerken van hoosbuien, meer verkoeling bij hitte, maatregelen tegen verdroging, een groter leefgebied voor bijen en vlinders en meer parken om te spelen. Amersfoort zet in op een betere leefomgeving voor plant, dier en mens. Klimaatbestendigheid, recreatie en biodiversiteit gaan daarbij hand-in-hand.

“De uitdaging is om hier ruimte voor te blijven vinden in een groeiende stad als Amersfoort”, aldus wethouder Kraanen. “Het doel is in 2050 een klimaatbestendige stad met volop ruimte voor water en groen te zijn.” Woensdag 9 april stelde het college het programma Klimaatbestendige en Groene Stad vast.

2 miljoen euro
De komende jaren is zo’n 2 miljoen euro beschikbaar om, samen met inwoners, de stad verder te vergroenen. Daarnaast wordt in bestaande projecten meer rekening gehouden met groene en klimaatadaptieve maatregelen. Wethouder Kraanen: “Wij staan wereldwijd, in Nederland en dus ook in Amersfoort, voor flinke uitdagingen. Nu al is klimaatverandering zichtbaar: hoosbuien, hitte en droogte komen steeds vaker voor. Dat levert risico’s op voor onze economie, gezondheid en veiligheid. We werken aan klimaatbestendigheid door in te spelen op de gevolgen van klimaatverandering en de stad geleidelijk aan te passen. Het is ons doel om in 2050 een klimaatbestendige ruimtelijk inrichting te hebben; en hiermee een stad die het vermogen heeft goed te blijven functioneren als het klimaat verandert.”

Groene maatregelen
Veel klimaatadaptieve maatregelen zijn ook groene maatregelen. Amersfoort zet in op méér groen en kwalitatief béter groen. Namelijk groen dat bijdraagt aan de biodiversiteit, recreatie en dus ook de klimaatadaptie van de stad. Dit doen we bijvoorbeeld door tegels en verharde oppervlakken in de openbare ruimte te vervangen voor groen. Dat levert veel op: betere ‘sponswerking’ voor het opvangen van hevige regenbuien, meer verkoeling tijdens hitte en een betere leefomgeving voor plant, dier en mens.

Gemeente gaat aan de slag
De uitdaging is om voldoende ruimte te blijven creëren voor groen en water in een groeiende stad als Amersfoort, waar ook ingezet wordt op bijvoorbeeld meer woningen. Bij de ontwikkeling en (her)inrichting van de openbare ruimte neemt de gemeente klimaatadaptieve en groene maatregelen daarom zoveel mogelijk mee in projecten. Denk onder andere aan:

  • Uitbreiden van beplanting geschikt voor vogels en insecten
  • Verbeteren en uitbreiden van beweegrondjes
  • Stapsgewijs verder vergroenen van schoolpleinen
  • Samen met de stad

Steenbreek
Daarnaast zet de gemeente ook actief in op het inspireren en stimuleren van ontwikkelaars, bedrijven en bewoners om zelf ook maatregelen te nemen. Als we alleen maatregelen in de openbare ruimte uitvoeren, dan missen we veel plekken waar we ook kunnen vergroenen. Dit doen we door:

  • Pilot regenwatercoaches, adviseren het regenwater in de tuin te laten infiltreren
  • Opzetten van operatie steenbreek in de openbare ruimte, bijvoorbeeld door het vervangen van tegels door groen op brede stoepen en (parkeer-)pleinen. Bewoners leveren locaties aan.
  • Met operatie steenbreek – lekker in je tuin: bewoners inspireren hun tuinen te ontstenen en te vergroenen (of klimaatbestendig te maken)
  • Meetjestad: bewoners faciliteren zelf onderzoek te doen naar klimaatverandering.

En vier groene prioriteiten uit de stad: het uitbreiden van speelnatuur, eetbaar groen, vergroenen van winkelcentrum Schothorst en het Soesterkwartier.

De plannen zijn een verdere uitwerking van het collegeakkoord en het idee is dat alle Amersfoorters de komende jaren in hun leefomgeving iets merken van de vergroening en klimaatadaptieve maatregelen.

Bron:
Gemeente Amersfoort

De Hoek Oude Haaksbergerweg in Goor, Westerhof in Dalfsen en de Stationsstraat in Raalte mogen zich de groenste straten van Overijssel noemen.

De drie straten wonnen de ontwerpwedstrijd ‘Ontwerp jij de Groenste straat van Overijssel’. Hoek Oude Haaksbergerweg werd winnaar in de categorie kindvriendelijk, Westerhof de groenste straat als het gaat om biodiversiteit en de Stationsstraat is de groenste klimaatbestendige straat. De winnaars werden gekozen door een vakjury en een publieksjury van alle deelnemende straten via het songfestivalsysteem. Met 20.000 euro van de provincie per straat kan elke winnaar aan de slag om het ontwerp uit te voeren. De Stationsstraat kreeg een bonus van 5.000 euro omdat die straat in het ontwerp alle drie categorieën het beste had verwerkt.

Gedeputeerde Hester Maij: “Ik feliciteer de winnaars van harte met hun verkiezing tot Groenste Straat van Overijssel. Geweldig om te zien hoeveel inwoners van Overijssel met zoveel passie hun directe omgeving groener willen maken. Meer planten en ruimte voor dieren in onze omgeving, zo belangrijk voor ons klimaat, de biodiversiteit en het welzijn van mensen, lukt ook alleen wanneer inwoners daarin direct betrokken worden. Ze moeten kunnen meedenken maar ook ondersteund worden bij de uitvoering. Zo brengen we de natuur pas echt dicht bij mensen. En alle deelnemende straten hebben laten zien dat dat werkt.”

32 straten deden mee
In totaal hadden 32 straten zich opgegeven voor de wedstrijd. In januari werden er 14 uitgeloot (een per gemeente, uit 14 gemeenten waren aanmeldingen binnen gekomen). Die gingen daarna aan de slag met hun voorstel waarbij ze begeleiding kregen van deskundigen op het gebied van een groene bebouwde omgeving. Een vakjury koos in maart de negen finalisten, drie in elke categorie.
De andere deelnemende straten waren:
Kindvriendelijk: kinderen kunnen in deze straat heerlijk buiten ravotten in het groen!
• Vogelslag in Deventer
• Plein Trompstraat in Genemuiden
Biodiversiteit: (Inheemse) planten en dieren voelen zich welkom in deze straat. Of het nu gaat om de egel of de bij.
• Laan Hart van Zuid in Hengelo
• Vriezenveensweg in Almelo
Klimaatbestendig: Deze straat is een koele, groene oase tijdens een hittegolf en kan voldoende water opvangen tijdens een hoosbui.
• Delistraat in Enschede
• Christinastraat in Kampen

De komende periode wordt met de straten besproken of ze met het prijzengeld direct aan de slag kunnen of nog hulp nodig hebben. Ook de betreffende gemeente sluit daar bij aan. De vergroening moet eind 2020 gerealiseerd zijn. Voor meer informatie: jijenoverijssel.nl/groenstestraat

De komende jaren investeert Rotterdam in twintig hectare extra groen in de stad. Dat staat in het actieplan ‘Rotterdam gaat voor groen’ dat wethouder Bert Wijbenga naar de gemeenteraad heeft gestuurd.

In het actieplan staat hoe de gemeente dat aanpakt. Er komt meer groen in de openbare ruimte, op daken en dichtbij huis. De gemeente wil bewoners en scholen stimuleren hun tuinen en schoolpleinen groener te maken.

Meer groene daken
Verder moeten er meer groene daken komen en meer groen bij werklocaties, zoals op bedrijventerreinen, kantorenlocaties en in het havengebied. Het college heeft hiervoor een budget uitgetrokken van 12,5 miljoen euro tot eind 2022. Dit wordt gebruikt als stimuleringsgeld voor projecten en initiatieven van de gemeente en andere partijen. Daarnaast stelt het college 3,5 miljoen euro beschikbaar voor de versterking van ecologische verbindingen.

Samenwerken voor meer groen
Wethouder Bert Wijbenga: ‘Aangezien maar 40% van de grond binnen de gemeentegrenzen eigendom is van de gemeente (openbare ruimte) en 60% van de grond in private handen is, zoeken we voor onze plannen de samenwerking met onder andere de bewoners, bedrijven, investeerders en woningcorporaties. Wij hebben hun medewerking hard nodig.’

Een mooi voorbeeld van samenwerking tussen gemeente en bewoners is de aanleg van het Essenburgpark. Dit park is dankzij inzet van bewoners in samenwerking met waterschap en gemeente gerealiseerd. In de Nozemanbuurt in Delfshaven gaan bewoners aan de slag met plannen voor kleine groene verbeteringen in hun buurt. Vier gemeentelijke wijktuinmannen ondersteunen de Rotterdamse zelfbeheerders.

Groenere schoolpleinen en straten
Op het Middellandplein is extra groen opgeleverd en op de Soetendaalseweg in het Oude Noorden zijn grote plantvakken aangelegd. Er zijn plannen in voorbereiding voor meer groen op de Polderlaan, Le Fèvre de Montignylaan, bij het voorportaal van het Collectiegebouw van Museum Boijmans van Beuningen en het evenemententerrein in het Museumpark.

Een tuincoach geeft tuintips en beplantingsadvies aan bewoners, in straten waar door rioolvernieuwing de straat en de voortuinen worden opgehoogd. Een subsidie voor groene schoolpleinen start binnenkort.

Subsidie groene daken
De gemeente stimuleert de aanleg van groene daken met een subsidieregeling voor particulieren. Dit komt neer op 15 euro per vierkante meter groen dak. Ook met Europese subsidie komen er groene daken bij, zoals op het voormalig gemeentearchief op de Robert Fruinstraat en op De Peperklip. Een groen dak zorgt voor enkele graden verkoeling in het gebouw, en verkoeling van de buitenruimte. Het is gunstig voor de waterberging, zodat bij extreme regenbuien de riolering minder wordt belast.

Meerwaarde van groen
Groen in de stad zorgt voor een mooier, gezonder en duurzamer leefklimaat. Bewoners kunnen recreëren en bewegen in een groene omgeving. Het verhoogt de waarde van vastgoed en draagt bij aan biodiversiteit. Verder is een groene stad beter bestand tegen de uitdagingen van een veranderend klimaat met meer extreme regenbuien, hete en droge periodes.

Rotterdam is overigens al groener dan vaak gedacht wordt. Bekijk de pagina Groen in Rotterdam met alle bijzondere groene (recreatie)gebieden en parken in en rond Rotterdam.

Steenbreek
Rotterdam is recent aangesloten bij Stichting Steenbreek.

Bron:
Gemeente Rotterdam

Promovendus Arjan Droste van de Universiteit Wageningen onderzocht het verschil in windgedrag tussen stad en platteland en vond het stedelijk windeilandeffect: meer wind in de stad dan in het buitengebied.

Waarom is het belangrijk om het windgedrag binnen en buiten steden te onderzoeken?
“Nederland is een dichtbevolkt, sterk verstedelijkt gebied: de stad is onze leefomgeving. Het is belangrijk – en gewoon interessant – om te weten wat voor leefomgeving dat is: is het warm, koud, licht, donker, winderig of windstil? Zo kunnen we zien in welke wijken het leefklimaat aangenaam is, en in welke wijken dat verbeterd kan worden omdat er bijvoorbeeld warme plekken of winderige straten zijn. Wind is belangrijk voor onze veiligheid en gezondheid, denk maar aan de windlast op gevels en hoge bebouwing en de verspreiding van vervuiling en fijnstof. Maar wind is ook belangrijk voor comfort: een recreatieplein moet niet pal in de wind staan maar een fris briesje in de stad tijdens hete dagen is juist prettig.”

“De stad staat vol bebouwing, en dat heeft een sterke invloed op het windgedrag: de wind die we meten op een weerstation buiten de stad is niet te vertalen naar de wind in de stad. De wind in de stad is veel grilliger: deze kan verschillen van straat tot straat vanwege de gebouwen en andere blokkades. Het doel van ons onderzoek was om te zien wat er binnen en buiten de stad met de wind gebeurt onder dezelfde omstandigheden: dus wat is het effect van het oppervlak – ofwel de bebouwing – op de wind?”

Wat was de voornaamste uitkomst van het onderzoek?
“We begonnen het onderzoek met de verwachting dat het in de stad altijd minder hard waait. Gebouwen zorgen voor wrijving en dat remt de wind af, dat was onze hypothese.

Lees hier het volledige interview

Bron:
Ruimtelijkeadaptatie.nl

Voor het 15e jaar op rij organiseert Stedelijk Interieur de Award Beste Openbare Ruimte, de ‘missverkiezing’ voor de openbare ruimte. Een deskundige jury kiest tijdens het Landelijk Congres Openbare Ruimte (LCOR) op 20 juni in Rotterdam, samen met het publiek, de mooiste, duurzaamste en meest robuuste openbare ruimte van Nederland. Meld uw openbare ruimte nu aan en maak kans op de titel ‘Beste Openbare Ruimte van Nederland 2019’.

Wat valt er te winnen?
Na een beoordeling door de vakjury en een pitch voor publiek wordt de winnaar bekend gemaakt op het Landelijk Congres Openbare Ruimte 2019 in Rotterdam op donderdag 20 juni. De openbare ruimte mag zich beroepen op de titel ‘Beste Openbare Ruimte van Nederland’ en krijgt de eeuwige roem en uitgebreide media-aandacht in vakmedia, landelijke, regionale en lokale media.

Voor wie?
Gemeenten, woningcorporaties, waterschappen, instellingen, ontwerpbureaus, binnensteden, bewoners- en ondernemersinitiatieven kunnen hun openbare ruimte aanmelden.

Eerdere winnaars
Openbare ruimten die eerder deze titel wonnen, zijn de Binnenrotte Rotterdam (2018), Groene Loper Breda (2017), Kerckebosch Zeist (2016), Kustwerk Katwijk (2015), het Erasmuspark Rotterdam (2014), het Wilhelminaplein Leeuwarden (2013), de Binnenstad van Venray (2012), Park Sonsbeek in Arnhem (2010), de Kralingse Plas in Rotterdam (2007) en de wijk Egelshoek in Heiloo (2005).

Onze vakjury
*
Annemieke Fontein – Winnaar 2018, gemeente Rotterdam
* Annette Duivenvoorden – Platform 31
* Peter de Bois – Office4UrbanreSearch
* Ben Kuipers – NVTL
* Hans Karssenberg – Stipo
* Peter de Visser – Stadsbeheer Zoetermeer

Wat is LCOR?
Klimaattransitie, digitale transitie, demografische transitie, stedelijke transitie: alle transities komen samen in de openbare ruimte. Het Landelijk Congres Openbare Ruimte (LCOR) met hoofdspreker Floris Alkemade presenteert op donderdag 20 juni in Rotterdam integrale openbare ruimteoplossingen voor een klimaatbestendige, sociale, slimme, compacte stad. U kunt zich ook als bezoeker van dit congres aanmelden. Klik hier.

Foto: Sonsbeek Park in Arnhem (foto; Roel van Dijk)