Op 24 november vond op van Hall Larenstein in Velp de kennisdag ‘Meer natuur in de stad, hoe doe je dat?’ plaats. Het gaat goed met de natuur in de stad. Nieuw soorten vestigen zich in het stedelijk gebied, en er zijn talrijke groene initiatieven en projecten. Maar het kan nóg beter!

Hoe verhogen we de biodiversiteit in de stad en wat is daarvoor nodig? Deze vraag stond centraal tijdens de kennisdag ‘Meer natuur in de stad, hoe doe je dat?’. Naast interessante presentaties voor de hele zaal met zo’n 230 aanwezigen waren er ook twee rondes met workshops over diverse thema’s die te maken hebben met deze interessante en belangrijke materie.

Privétuinen
Eén van deze workshops ging over de biodiversiteit in de privétuinen, en werd verzorgd door Berend van Wijk, lid van de landelijke werkgroep Stichting Operatie Steenbreek en docent Wildlife Management aan Hogeschool VHL. Na een korte inleiding aan de hand van een presentatie over de rol van de privé tuinen als leverancier van ecosysteem diensten werden de aanwezigen aan het werk gezet om na te denken over manieren waarop ecosysteem diensten ingezet zouden kunnen worden om de verstening van privé tuinen tegen te gaan. Na een levendige discussie in de groepjes bleek in de plenaire terugkoppelingen dat er heel goede en bruikbare ideeën opgeborreld waren. Men had geconcludeerd dat de liefde ook in deze zin wel eens door de maag zou kunnen gaan: Verbouwen van groente, fruit, eetbare dingen geeft voldoening. En daar kan de inzet van kinderen, hen bewust maken van hoe hun eten groeit, een grote rol in spelen. Productie dienst dus. Daarnaast werd benadrukt dat de WOZ waarde van woningen, de waarde bij verkoop, aanmerkelijk hoger is wanneer er een groene tuin en omgeving is.

Belasting heffen
Wanneer een gemeente besluit om een beperking van de verharde tuinoppervlakte in te stellen zou dit concreet gemaakt kunnen worden door voor tuinen die toch een groter deel versteend zijn een belasting te heffen. De inkomsten uit deze belasting zou dan ingezet kunnen worden om anderen in dezelfde wijk financieel te helpen met het ontstenen en vergroenen van hun tuin, gevels en daken. Alle aanwezigen waren enthousiast over het onderwerp en het gesprek werd haast met tegenzin gestopt om de plenaire bijeenkomst bij te kunnen wonen. Ook daar werd tijdens de terugkoppeling uit de verschillende workshops uitvoerig gesproken over Operatie Steenbreek en het belang van de bewustwording en ontstening van de privé tuin.

 

 

Tuinmanieren maakt de komende tijd een aantal inspirerende, korte films over Operatie Steenbreek. Kijken!

Tuinmanieren is het YouTube kanaal dat je alles, maar dan ook echt alles, vertelt over je tuin. Eerlijke tuin-informatie. In korte films. Kijken

Hoe haal je een tegel uit je terras (zonder schade aan andere tegels)? Deel 1

Tegel uit je terras, wat doe je met de grond? Deel 2

Tegel eruit, haag erin. Deel 3

Het klimaat verandert: steeds vaker zullen perioden met extreme neerslag en langdurige droogte elkaar afwisselen. Extreme neerslag kan leiden tot wateroverlast en droogte tot hittestress. De Rotterdamse buitenruimte is voor 30% publiek domein, 70% van bedrijven, woningcorporaties, (maatschappelijke) organisaties en particulieren. Zij worden door de gemeente Rotterdam gestimuleerd om hun tuinen, stoepen of daken te vergroenen of te ‘verblauwen’ (tijdelijk regenwater vasthouden). Om zo samen de problemen ten gevolge van de klimaatverandering het hoofd te bieden.

Angeline Sijsenaar heeft onderzocht wanneer (welke) burgers gemotiveerd zijn, om een steentje bij te dragen – of beter gezegd – weg te dragen om regenwater te bergen. De centrale vraag hierbij is:

Welke motivatiefactoren van burgers (in de Agniesebuurt, Feijenoord, het Molenlaankwartier) zijn bepalend voor het leveren van een (fysieke) bijdrage aan waterberging in de gemeente Rotterdam?

 Aan de hand van theorieën over motivatie (en de bereidheid) van burgers om een bijdrage te leveren, in dit geval aan klimaatadaptatie, zijn hypotheses opgesteld over bepalende motivatiefactoren. Door het uitvoeren van een survey in juni 2016 zijn 300 burgers in 3 Rotterdamse buurten geënquêteerd en is onderzocht wanneer zij gemotiveerd (en bereid) zijn tot het leveren van een bijdrage aan klimaatbestendigheid (aan het opvangen van regenwater).

Samengevat zijn de volgende theoretische motivaties bepalend:

  • Hoog opleidingsniveau
  • Leeftijd 31 – 45 jaar
  • Kosten-batenafweging, (financiële vergoeding)
  • Opkomen eigen belang
  • Positieve emotie (plezier)
  • Commitment, identificatie met het milieudoel
  • Engagement (actief voor buurt zijn)
  • Waardering, goedkeuring willen krijgen
  • Kennis, (vrijwilligers)ervaring hebben
  • Competent zijn / incompetent is een a-motivator
  • ‘Life changing events’, hinder (wateroverlast) hebben ervaren
  • Positief voorbeeldgedrag van anderen (sociale druk)
  • Push, gevraagd worden door bekenden
  • Wet- en regelgeving (beperkend of stimulerend)
  • Faciliteren, wegnemen ‘red tape’

Uit de analyse van de survey blijkt:

  1. Hoog(ste) opleidingsniveau is niet onderscheidend.
  2. Engagement (actief voor buurt) geldt het meest voor 31 – 45-jarigen
  3. Opkomen uit eigen belang is niet motiverend.
  4. Plezier, als positieve emotie is niet motiverend.
  5. Commitment is groot onder alle respondenten.
  6. Engagement, actief voor buurt (‘sense of community’) lijkt motiverend.
  7. Waardering of goedkeuring van anderen is niet motiverend.
  8. Kennis, (vrijwilligers)ervaring is niet aantoonbaar motiverend.
  9. Competent zijn is geen aantoonbare motivatie.
  10. Ervaren wateroverlast leidt niet tot bijdragebereidheid.
  11. Positief voorbeeldgedrag lijkt motiverend.
  12. Gevraagd worden lijkt motiverend.
  13. Wet- en regelgeving (stimulerend / beperkend) is niet aantoonbaar.
  14. Faciliteren door overheden lijkt motiverend.
  15. Relatie tussen willen bijdragen aan waterberging en ervaren wateroverlast is niet aangetoond.
  16. Het verschil in sekse (man / vrouw) op bijdragebereidheid is niet aangetoond.

Samengevat blijken de volgende motivatiefactoren bepalend:

  • Leeftijd 31 – 45 jaar
  • Commitment, identificatie met milieu (doel waterberging)
  • Engagement, contact willen met anderen (actief zijn voor buurt)
  • Sociale druk: positief voorbeeld gedrag van anderen
  • Push, gevraagd worden door bekenden
  • Faciliteren, wegnemen ‘red tape’

De volgende factoren motiveren de burgers volgens de uitkomsten uit de survey niet:

  • Positieve emotie plezier
  • Opkomen voor eigen belang (voordeel)
  • Waardering, goedkeuring willen krijgen
  • Wet- en regelgeving (beperkend of stimulerend)

Niet aangetoond zijn de volgende motivatiefactoren:

  • Hoog opleidingsniveau
  • Kennis (klimaat), ervaring hebben
  • Competent zijn

De factor ‘life changing events’ (hinder van regenwater) is aangetoond voor de buurt Feijenoord, verworpen voor het Molenlaankwartier en niet aangetoond in de Agniesebuurt.)

Aanbevelingen
Zet in op ‘gemeenschapszin’ (engagement), voorbeeldgedrag en ‘gevraagd worden door bekenden. Zet in op participatie en bewustwording. Door burgers te laten mee discussiëren over beleid en oplossingen komt informatie beschikbaar en wordt de bewustwording vergroot, hierdoor zal ook engagement vergroot worden en is men meer gemotiveerd om zich in te zetten voor de buurt.

  • Zet in op faciliteren. Een taalbarrière kan als ‘Red Tape’ werken, waardoor burgers niet aanhaken. Communiceer dan in hun eigen taal.
  • Zet in op combinaties van factoren ‘commitment, push (gevraagd worden) en engagement’, met gerichte acties om burgers te betrekken bij klimaatadaptatie.
  • Zet in op het verstrekken van informatie, biedt handelingsperspectieven en wijs op de (on)mogelijkheden op het gebied van wet- en regelgeving (subsidies en dergelijke).

Meer informatie over dit onderzoek, leest u in het onderzoeksrapport

Bron:
Auteur: Drs. Angeline Sijsenaar

 

 

 

Nora Hausen, studente Diermanagement aan Van Hall Larenstein, ontving onlangs de Van Welderen Rengers scriptieprijs; een onderscheiding voor de beste afstudeeropdracht. Met haar afstudeerscriptie voor de major Wildlife Management onderzocht Hausen de mogelijkheden om verstening van private tuinen terug te dringen en deze zodanig in te richten dat ecosystemen in onze steden verbeteren. 

De winnares ontving een geldprijs van  750 euro. Naast Van Hall Larenstein viel er ook een  student van NHL Hogeschool en Stenden Hogeschool in de prijzen. Het onderzoeksthema van Hausen is niet alleen van belang voor stedelijke gebieden in Nederland, maar ook voor de rest van de wereld. Het bevorderen van een groene leefomgeving en het tegengaan van verstening heeft een positief effect op onze ecosystemen en daarmee ook op de leefbaarheid van onze woonomgeving. Denk hierbij ook aan landen met grote droogte. Met haar scriptie ‘Wildlife on Your Doorstep. Ecosystem Services of Private Urban Gardens’ sleepte Hausen de prestigieuze prijs in de wacht.

Vele kleine tuintjes leveren één grote dienst
Hausen laat zien dat bijna alle ecosysteemdiensten door particuliere tuinen geleverd kunnen worden. Kleinschalige voedselproductie  biedt aanzienlijke toepassingsmogelijkheden. Maar ook voor bestuiving, klimaatregulatie, biodiversiteit en het verbeteren van de bodemkwaliteitspelen tuinen een grote rol. Een voor water niet afgesloten bodem oppervlak is van groot belang om hevige regenbuien op te kunnen vangen en overstromingen te voorkomen. En tot slot ook de culturele diensten, gericht op ontspanning. De meeste ecosysteemdiensten worden verbeterd door groenere tuinen. Ook toont het onderzoek aan dat dit elkaar versterkt; hoe meer groene tuinen in de buurt, hoe hoger het effect op de kwaliteit van de geleverde ecosysteemdiensten. Vele kleine tuintjes samen leveren één grote dienst.

Operatie Steenbreek
Naast een uitgebreid onderzoek van de effecten, waarmee Hausen de potentie van tuinen wetenschappelijk onderbouwt, doet Hausen ook aanbevelingen over de promotie en het bereik van de doelgroep. Het onderzoek helpt de opdrachtgever van het onderzoek, de landelijke Stichting Operatie Steenbreek om effectiever en doelgerichter te kunnen werken.

Over Van Welderen Rengersfonds
De beste afstudeerwerkstukken van de drie Friese hogescholen worden ieder jaar beloond met scriptieprijzen Van Welderen Rengersfonds. Baron Th. van Welderen Rengers (1867-1945) was onder andere grondlegger van de Coöperatieve Voorschot- en Spaarbank Trynwâlden in Oenkerk. Deze bank is later geïntegreerd in de Friesland Bank, nu Rabobank. De baron heeft zijn bezit nagelaten aan een stichting: het Van Welderen Rengersfonds. Zijn doel: zijn kapitaal wordt ingezet voor het stimuleren van de economische welvaart in Fryslân.

Download het onderzoek

De groenste tuin van Zaanstad is die van de heer Kruidenberg uit Westzaan. Hij ontving de prijs van € 500 voor de meest biodiverse tuin uit handen van wethouder Leny Vissers. De tweede prijs was voor de Sibie uit Westzaan.

De gemeente organiseerde de Tuinenwedstrijd in het kader van Operatie Steenbreek. Daarmee wil ze laten zien hoe een groen ingerichte tuin de effecten van de klimaatverandering, zoals wateroverlast en hittestress, kan beperken. Goede voorbeelden kunnen andere bewoners inspireren en stimuleren ook stappen te nemen om hun tuin minder snel te betegelen. In het kader van de wedstrijd reikte wethouder Vissers ook de prijs voor de mooiste tuin in Zaanstad uit. Die was voor mevrouw Minnesma-Krijt uit Assendelft.

Veel belangstelling
De Tuinenwedstrijd trok veel belangstelling. Ruim 100 tuineigenaren deden mee aan de wedstrijd. In de afgelopen maanden zijn alle deelnemende tuinen door een tuinambassadeur bezocht en alle tuineigenaren geïnterviewd. Wethouder Vissers toonde zich tevreden: ‘Mooi om te merken dat zoveel Zaankanters trots op hun tuin zijn en dat met anderen willen delen.’ Wat haar ook opviel was de grote variëteit aan tuinen: ‘Er waren voorbeelden waarbij mensen op de vierkante meter van alles weten klaar te spelen: plantenverzamelingen, vijvers, egelhuisjes, compostering tot aan fruitbomen toe. Ook waren er tuinen waarin omwonenden welkom waren en konden genieten. Sommige tuineigenaren hebben 25 tot 30 jaar werk in hun tuin zitten. Anderen zijn net uit zichzelf begonnen met hun eigen Steenbreekactie en durfden bijna niet mee te doen. Tropische tuinen, strakke tuinen, weelderige tuinen. Echt leuke voorbeelden, die laten zien dat het leuk kan zijn om met groene oplossingen de effecten van wateroverlast en hittestress te beperken.’

Operatie Steenbreek
De Zaanse Tuinenwedstrijd maakt deel uit van Operatie Steenbreek. Dat is een landelijk platform waaraan Zaanstad deelneemt en dat inwoners en organisaties informeert en enthousiast maakt om hun tuin groener te maken. Een groene tuin betekent minder tegels en bestrating waardoor overtollig water beter weg kan en dat de wateroverlast vermindert. Bovendien houden tegels en bestrating de warmte vast, wat de temperatuur doet stijgen. Een groene tuin zorgt voor schaduw en verkoeling. Op die manier dragen groenere tuinen bij om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, zoals schade door extreme regenval of hittestress in de stad.

Bron:
Gemeente Zaanstad

 

In twee gemeenten die vallen onder Waterschap Vallei en Veluwe wordt een proefproject in het kader van Operatie Steenbreek gestart. Naast Leusden is nu ook de gemeente Nunspeet aangesloten.

Het doel hiervan is om bewoners meer bewust te maken van de nadelige gevolgen van klimaatverandering en van de oplossingen die zij zelf kunnen aandragen. Naast het opzetten van netwerken, komen er workshops en proefprojecten in Nunspeet om te laten zien wat de mogelijkheden zijn.

Aftrap
Zo vindt er op 24 november in Elspeet, dorp in de gemeente Nunspeet, de Regenmarkt plaats. Deze markt wordt georganiseerd door de gemeente Nunspeet. De gemeente wil hiermee het belang van meer groen in de tuin onder de aandacht brengen van de tuinbezitters. Meer informatie hierover lees je hier ‘Samen aan de slag tegen de wateroverlast in Elspeet’

Tuinmanieren op Youtube biedt de tuinliefhebber honderden (ja, echt honderden) video’s op het gebied van tuinieren. De video’s zijn simpel, kort en duidelijk.

Jurgen Smit is al meer dan 35 jaar hovenier en presentator van tuintelevisieprogramma’s. Samen met producent en cameravrouw Caroline Meyer startte hij in 2015 het YouTube-kanaal ‘Tuinmanieren’. Op de site vind je echte, eerlijke tuin-informatie met liefde voor groen. Tuintips voor cracks, voor dummy’s, voor groene en minder groene vingers. Jurgen legt uit hoe je je Rododendron snoeit en hoe je je grasmat weer gezond krijgt. Er zijn video’s over roest in je rozen en over zevenblad, over je gazon en het snoeien van de Aucuba.

In eenvoudige, korte filmpjes legt Jurgen de basis en de diepere lagen van het tuinieren uit.

Actuele video’s:

Populaire video’s:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

– Voor red.: Meer info: Jurgen Smit 06 53 756 534 of Caroline Meyer 06 524 73 024 info@tuinmanieren.nl