Bewoners enthousiast maken om hun tuin te onttegelen en te vergroenen en regenwater af te koppelen. Met dat doel gaat Operatie Steenbreek van start in Leusden. De gemeente, het waterschap en De Groene Belevenis slaan de handen ineen om de ontwikkeling van verstening naar vergroening in Leusden te versterken.

Doel van de Actie Operatie Steenbreek is om mensen te stimuleren om tegels uit hun tuin te halen. Dit is één van de activiteiten uit de Duurzaamheidsagenda Leusden. Want met meer groen in de tuin kan regenwater makkelijker worden opgenomen in de bodem. Daarnaast komen er in een groene tuin ook meer vogels, insecten en andere dieren, dus meer biodiversiteit.

Hoosbuien
Tijdens hoosbuien – die vaker vallen door de klimaatverandering – moet nu al het regenwater worden afgevoerd via het riool om overlast te voorkomen. Dagelijks bestuurslid Frans ter Maten van Waterschap Vallei en Veluwe: “Dit betekent een enorme druk op het riool. Bewoners die hun tuin onttegelen, dragen bij aan de leefbaarheid van hun buurt. Een groot deel van de stedelijke oppervlakte is in het bezit van particulieren.”

Klimaatverandering
Het waterschap bundelt nu de krachten met de gemeente Leusden en De Groene Belevenis. Doel is om bewoners meer bewust te maken van de nadelige gevolgen van klimaatverandering en van de oplossingen die zij zelf kunnen aandragen. Ter Maten: “Ons netwerk kan verder groeien. Misschien willen ook tuincentra of hoveniersbedrijven wel meedoen. Samen willen we netwerken starten om de bewustwording te vergroten.”

Tegels verwijderen
Op maandag 24 oktober ging Operatie Steenbreek officieel van start in Leusden tijdens de Duurzaam Doen Dagen. Wethouders Erik van Beurden en Jan Overweg, waterschapbestuurder Frans ter Maten en Henriëtte Former van De Groene Belevenis verwijderden samen de eerste tegels op ludieke wijze uit de grond. Aansluitend was er een eerste werkbijeenkomst om verbindingen te leggen en verdere plannen te maken voor Operatie Steenbreek in Leusden.

In het voorjaar zijn –net als vorig jaar- weer vijf tuinen in evenveel verschillende wijken van de gemeente Groningen vergroend. Via een oproep en promotiefilmpje konden inwoners zich aanmelden als hun tuin aan een aantal voorwaarden voldeed. De belangrijkste was, dat hun tuin op dat moment voor meer dan 80% uit tegels bestond. Volgens een ontwerp maakten de tuinontwerpster en presentatrice –soms geholpen door een lokale hovenier- er onderhoudsvriendelijke groene tuinen van. Tijdens de afleveringen wordt informatie gegeven over de gevolgen van versteende tuinen en is er aandacht voor gebruik van regenwater, de stadsnatuur en inheemse en natuurvriendelijke beplanting. De gemeente Groningen en Tuinland Groningen financierden de serie. Operatie Steenbreek Groningen is de afzender.

Uitgezonden op de plaatselijke omroep OOGTV en te bekijken via Youtube:

(de afleveringen van het eerste seizoen zijn ook nog te bekijken via Youtube: ‘Tegels eruit, tuin erin 2015’)

Cursus klimplanten en gevelbeplanting
Korte cursus op een zaterdagochtend voor inwoners van de gemeente Groningen. Als stimulans om particuliere gevels te vergroenen. Ze kregen informatie over de diverse klimplanten, welke geschikt zijn voor zon- of schaduwzijde en hoe ze te bevestigen en onderhouden. Kosten: 8 euro inclusief een klimplant. Ecohovenier Michiel Coèsel gaf de cursus. Gemeente Groningen verleende subsidie i.h.k.v. Operatie Steenbreek Groningen.

Geveltuinbeplanting
Op een zaterdag in juni reed Ecohovenier Michiel Coesel met paard en wagen door de stad Groningen. Hiermee vroeg hij aandacht voor gevelgroen en werden inwoners geïnformeerd over geschikte geveltuinplanten. Zie het filmpje.

Inleveractie chemische bestrijdingsmiddelen
In juni kon men chemische bestrijdingsmiddelen inleveren bij Tuinland in Groningen. Daarom stonden twee dames bij een stand met informatie over natuurrijk tuinieren en andere thema’s van Operatie Steenbreek. Op 22 oktober a.s. wordt deze actie herhaald.

Markten
Operatie Steenbreek Groningen laat zich zien en van zich horen op diverse markten en beurzen. Met een informatiestand en goed geïnformeerde ‘bemanning’. Ook in 2017 staan ze op een aantal beurzen in de gemeente.

Regentonnenkortingsactie
Inwoners van de gemeente Groningen en Ten Boer konden met een kortingsbon uit een flyer €17,50 korting krijgen bij aanschaf van een regenton. Die kon men van mei tot oktober inwisselen bij vrijwel iedere bouwmarkt en een tuincentrum in de gemeente, een webwinkel en een eikenhouten vatenhandel in Meeden (provincie Groningen). De folder gaf informatie over (het gebruik van) regenwater. Tegen een kleine vergoeding kon men de ton laten aansluiten door medewerkers van WerkpPro (werkprojecten).

Om een halt toe te roepen aan de verstening van de particuliere tuin gaan Vogelbescherming en Operatie Steenbreek de samenwerking aan.

Het doel van Operatie Steenbreek is om de negatieve gevolgen van verstening van de particuliere tuin onder de aandacht te brengen van tuinbezitters en hen te ondersteunen bij de vergroening van hun tuin. Deze publiekscampagne sluit aan bij de campagne “Jaarrond Tuintelling” die als doel heeft het verzamelen van gegevens over vogels, zoogdieren en insecten in en rond tuinen. De gemene deler is: hoe minder steen en hoe meer groen des te meer leven.

Vogelbescherming is een van de initiatiefnemers van de “Jaarrond Tuintelling” naast Sovon Vogelonderzoek Nederland, De Vlinderstichting, RAVON, Zoogdiervereniging, FLORON en EIS Kenniscentrum Insecten.

Laagdrempelig
Operatie Steenbreek brengt via de samenwerking de “Jaarrond Tuintelling” onder de aandacht van de gemeenten die bij hen zijn aangesloten. Voorzitter Wout Veldstra: ‘De “Jaarrond Tuintelling” biedt een toegevoegde waarde op onze activiteiten. Het vraagt namelijk op een laagdrempelige manier bewoners actief aan te geven wat er zoal in de tuin aan vogels, vlinders, libellen, zoogdieren, amfibieën voorkomt. Hoe meer biodiversiteit er in de tuin is, hoe beter de score is en dit draagt weer bij aan de totale biodiversiteit van een straat, wijk, dorp of stad.’ Daarnaast laat Veldstra weten dat een groene tuin niet alleen goed is voor de biodiversiteit. Groene tuinen  zorgen ervoor dat het hemelwater in de bodem opgenomen wordt. In een betegelde tuin spoelt 85% van het water direct het riool in. Niet onbelangrijk na al die hevige regenbuien van dit voorjaar.

Betegelde tuinen hebben niets te bieden
‘Iedereen kan een bijdrage leveren aan een groenere stad, waar het prettig leven is voor mensen én vogels. Tuinen vormen een belangrijk leefgebied voor vogels. Alle Nederlandse tuinen hebben samen een oppervlakte van vijfmaal de Oostvaardersplassen. De wijze waarop mensen hun eigen tuin inrichten, bepaalt welke soorten er kunnen voorkomen of zullen verdwijnen. Betegelde tuinen hebben vogels niets te bieden’, vult Jip Louwe Kooijmans programmacoördinator van de Vogelbescherming Nederland aan.

Werkgroep
De landelijke werkgroep van Operatie Steenbreek bestaat uit de volgende organisaties:
– KNNV / IVN
– Van Hall Larenstein
– Rijksuniversiteit Groningen
– Maastricht University
– Wageningen UR
– Entente Florale / Vitale Groene Stad
– Duurzaam Den Haag
– Tuinbranche Nederland
– Klimaatverbond
– Groei&Bloei / Nationale Tuinweek

 Totaal aangesloten gemeenten en waterschap

  1. Alphen aan den Rijn 2. Amersfoort 3. Den Haag 4. Diemen 5. Eindhoven 6. Gorinchem 7. Groningen 8. Haarlem 9. Leeuwarden 10. Leiden 11. Leiderdorp 12. Leidschendam-Voorburg 13. Maastricht 14. Nijmegen 15. Rijswijk 16. Tilburg 17. Zaanstad 18. Waterschap Vallei en Veluwe ism Leusden.