Bewoners enthousiast maken om hun tuin te vergroenen en om regenwater af te koppelen. Met dat doel gaat Waterschap Vallei en Veluwe voor twee jaar samenwerken met Operatie Steenbreek. “Dit helpt ons om in contact te komen met bewoners in de wijken”, zegt Frans ter Maten, heemraad (dagelijks bestuurslid) van Waterschap Vallei en Veluwe. “Zo versterken we in onze regio de ontwikkeling van verstening naar vergroening.”

Doel van de actie Operatie Steenbreek is om mensen te stimuleren om hun tuin te vergroenen. De negatieve gevolgen van verstening krijgen aandacht. Minder groen in de tuin betekent minder vogels, insecten en andere dieren. Minder biodiversiteit dus. En bovenal; minder groen betekent minder natuurlijke mogelijkheden om regenwater op te laten nemen door de bodem.

Tijdens hoosbuien – die vaker vallen door de klimaatverandering – moet nu al het regenwater worden afgevoerd via het riool om overlast te voorkomen. Ter Maten: “Dit betekent een enorme druk op het riool. Bewoners die hun tuin vergroenen, dragen bij aan de leefbaarheid van hun buurt. Ongeveer 40 procent van de stedelijke oppervlakte is in het bezit van particulieren.”

Kennisdeling
“Kennisdeling is belangrijk in de samenwerking,” aldus de waterschapbestuurder. “Doel van het waterschap is enerzijds dat er minder regenwater wordt afgevoerd naar de zuivering en anderzijds het zoveel mogelijk vasthouden van meer regenwater en dit lokaal in de bodem te laten infiltreren. Niet alleen in de openbare ruimte en in het buitengebied, maar ook op particulier terrein. De samenwerking met Operatie Steenbreek en de aangesloten gemeenten, brengt ons makkelijker in contact met de bewoners.”

Proefprojecten
Waterschap Vallei en Veluwe gaat met twee gemeenten in zijn gebied een proefproject starten. Doel is om bewoners meer bewust te maken van de nadelige gevolgen van klimaatverandering en van de oplossingen die zij zelf kunnen aandragen. Ter Maten: “Samen met de betreffende gemeente, maar ook met bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, tuincentra en hoveniersbedrijven willen we netwerken starten om bewustwording tot stand te brengen.”

In de loop van 2016 wordt duidelijk met welke twee gemeenten het waterschap samen met Operatie Steenbreek activiteiten gaat uitvoeren. Gesprekken worden nu gevoerd. “Naast het opzetten van netwerken, komen er workshops en vooral proefprojecten om te laten zien dat het werkt!”

Zojuist verschenen! Het boek ‘Een kleine eetbare tuin’ biedt een verse kijk op tuinaanleg en een creatieve start in het nieuwe tuinseizoen.

Ook op een balkon of in een kleine tuin kun je namelijk genieten van heerlijk fruit, eetbare bloemen, bessen en zaden. En dat alles zonder veel werk en onderhoud. Dit boek biedt volop inspiratie voor ontwerp, aanleg en onderhoud van een kleine eetbare tuin. De vele praktische tips, haalbare voorbeelden en ontwerpen helpen je op weg! Naar het inkijkexemplaar >>

“Tuintjes om je vingers bij af te likken”
Genieten van heerlijk fruit, groente, kruiden en eetbare bloemen van ‘eigen grond’ kan ook met een kleine tuin of balkon. Dit boek biedt volop inspiratie voor ontwerp, aanleg en onderhoud van een kleine eetbare tuin met vaste planten. En dat alles zonder veel werk en onderhoud. De vele praktische tips, haalbare voorbeelden en ontwerpen helpen je op weg.

‘Een kleine eetbare tuin’ is een stijlvolle handleiding met prachtige illustraties. Het boek biedt een verse kijk op tuinaanleg en geeft een 10-tal tot in detail uitgewerkte ontwerpen met bijbehorende plantenlijst voor geurige, kleurige en smaakvolle tuinen.

  • Een eetbare siertuin aanleggen op het balkon, in bakken en in de volle grond
  • Met vaste planten (zonplanten, schaduwplanten, hoog, laag, vast, pot)
  • Inspirerende aanwijzingen voor tuinaanleg en tuinontwerp
  • Optimale benutting van zonlicht en regenwater
  • Vaste, winterharde, overblijvende en zelf zaaiende planten, dus weinig onderhoud
  • Zaaien, stekken, vermeerderen, scheuren
  • Gereedschappen, harde materialen, steunen van klimplanten
  • Dieren en insecten lokken en afweren, composteren
  • Tips voor oogsten, bewaren en verwerken
  • Met losse plantenlijst als keuzewijzer

Met losse plantenlijst als keuzewijzer
Meer dan 200 soorten eetbare vaste planten (met informatie over o.a. grondsoort, groeiwijze en toepassing in de keuken). ‘Een kleine eetbare tuin’ is een heerlijk creatief boek, ook geschikt voor beginners.

Over de schrijfster
Madelon Oostwoud is stylist en ontwerper. Ze schreef verschillende hobbyboeken en tuiniert al meer dan 20 jaar op 5 x 5 meter.

Aanvullende informatie
Ontwerpen voor tuin, balkon en terras van 6 tot 60 m2
Auteur: Madelon Oostwoud
Uitgever: KNNV Uitgeverij
Uitvoering: 17  x 21 cm, 128 p. + 40 p., hardcover met losse keuzewijzer eetbare planten 40 p.
ISBN: 9789050115407
Prijs: € 21,95

Verkrijgbaar in de boekwinkel en via www.knnvuitgeverij.nl

Vijf studenten van Wageningen University hebben onder begeleiding van Alterra-onderzoeker Gerben Mol een verkennend onderzoek gedaan naar de vraag waarom burgers hun tuin inrichten zoals ze doen.

Dit in het kader van de toenemende roep van allerlei organisaties om tuinen met minder stenen en meer groen in te richten, met name tegen wateroverlast. Zij concluderen dat veel meer factoren dan alleen het milieu voor mensen relevant zijn als ze hun tuin inrichten.

Verstening
Een ‘groene’ stad wordt vaak gezien als cruciaal voor het realiseren van een duurzame leefomgeving en een gezonde stedelijke bevolking. Deze groene omgeving staat echter onder druk door een recente toename in verstening (betegeling) van particuliere tuinen. Verschillende initiatieven als ‘Operatie Steenbreek’ en ‘Amsterdam Rainproof’ proberen deze trend om te draaien. Zij strijden tegen de verstening van tuinen uit bezorgdheid over de problemen die verstening veroorzaken gerelateerd aan waterbeheer, biodiversiteit en de algemene volksgezondheid. Daarom moedigen ze mensen aan om de tegels uit de tuin te halen, en een ‘groene’ tuin te realiseren. Het blijft voor deze organisaties lastig om een breed publiek te bereiken, onder andere doordat het vaak gissen is waarom mensen er in eerste instantie voor kiezen om hun tuin te betegelen.

Besluitvorming bij inrichten tuin
In opdracht van Alterra, in het kader van een academische consultancy training (ACT), hebben Jelte Verberne, Kevin Grieco, Caroline Ooms, Luca Prins en Arif Syaifudin in een interdisciplinair project een verkennend onderzoek gedaan naar de factoren die de besluitvorming van burgers rond de inrichting van hun tuin beïnvloeden. Voortbouwend op verschillende sociaal-theoretische literatuur, hebben zij een enquête afgenomen in twee wijken in Amsterdam en Almere. Hun resultaten tonen aan dat de inrichting van een tuin niet alleen wordt beïnvloed door bepaalde voorkeuren voor groen of tegels. Andere factoren, zoals vrienden en buren, levensonzekerheden, het hebben van kinderen en de lengte van het verblijf in een woning beïnvloeden ook het betegelen dan wel vergroenen van een tuin.

Buren, vrienden of kinderen?
In Almere bijvoorbeeld spelen buren een belangrijke rol bij de inrichting van de tuin, in Amsterdam vrienden (het ‘stedelijk-vrienden-effect’). Als mensen kinderen hebben kan het twee kanten op: extra verharding voor spelletjes of meer groen om de kinderen een meer gevoel voor de natuur te geven. De uitkomsten kunnen een bijdrage leveren aan het identificeren van mogelijkheden om de betegeling van particuliere tuinen tegen te gaan. Daarnaast kan het onderzoek gezien worden als een bouwsteen in de transitie naar een duurzamere en gezondere stad.

Publicatie
Download het rapport ‘Unharden The Garden. The behavioural choices and motivations of citizens in relation to soil sealing’

Bron:
WageningenUR

Stekken is hip; de moestuin in de mode. Her en der zijn stedelijke oasen als buurttuinen en dakakkers verrezen, waar bewoners zich vermeien in hun moestuin, het aanzien van hun buurt verfraaien en buurtgenoten ontmoeten. Tegelijkertijd zien we dat particuliere tuinen bij de Nederlandse woningen in toenemende mate ‘ontgroend’ worden: een veelheid aan klinkers, tegels en steenslag maakt de omgeving ook in overdrachtelijke zin harder. En minder goed bestand tegen klimaatverandering.

Deze publicatie ‘Tussen groen en grijs: Een verkenning van tuinen en tuinieren in Nederland’  geeft een inkijkje in de discussies die stedenbouwkundigen en architecten hebben gevoerd om de Nederlander al dan niet een eigen tuin te bieden. Voor hedendaagse tuinen is nagegaan wat mensen er zoal mee doen en wie tot verharden overgaan. Tuinieren wordt in verband gebracht met andere vormen van vrijetijdsbesteding; een reeks interviews werpt meer licht op drijfveren en inspiratiebronnen van tuiniers. Willen we graag groenere en misschien ook mooiere tuinen in de woonomgeving, dan begint dat met begrijpen waarom tuinbezitters doen wat ze doen of juist nalaten.

Jeanet Kullberg doet bij het SCP onderzoek op het brede terrein van wonen en de directe woonomgeving. In deze publicatie staat voor het eerst tuinieren als factor in de kwaliteit en beleving van de woonomgeving centraal. Eerder verscheen wel een bijdrage over buurttuinen in de SCP-bundel Informele Groepen, uit 2011: ‘Buurttuinen: seizoensgebonden banden in de publieke ruimte’.

Op vrijdag 1 juli onderging de Generaal Bothastraat in Haarlem een ware transformatie. Geïnspireerd door het project Steenbreek023 kregen acht huishoudens een nieuwe geveltuin.

De bewoners willen minder stenen en meer groen in de straat om de hittestress van de stad te verminderen en het regenwater meer kans te geven in de bodem te zakken, voordat de straten blank komen te staan. Groen zorgt voor een prettige sfeer en voor biodiversiteit. En je ontmoet je buren op een leuke manier.

Ondersteuning
Initiatiefnemer Koen Baart en zijn buren gaan vanaf vrijdag 1 juli samen aan de slag. Zij krijgen ondersteuning van Kwekerij Loef voor de planten en Spaarnelanden voor het afvoeren van zand en tegels. Ria Bos, landschapsadviseur, heeft een geveltuinexcursie met de bewoners gehouden ter inspiratie. Met stoepkrijt is aangegeven welke tegels zij gaan vervangen om mini geveltuintjes aan te leggen.

Groen straatbeeld
Voor kleine tuinen zijn er klimplanten en voor grote tuinen is er ook laag groen. De plantenkeuze stemmen de buren met elkaar af, zodat er een mooi, gevarieerd, groen straatbeeld ontstaat. Daarnaast zorgen zij ervoor dat de stoep minimaal 120 cm breed blijft, zodat iedereen er nog makkelijk langs kan met rolstoel en boodschappenwagen. Kortom, een goed doordacht plan om de straat op een bijzondere manier te vergroenen.

Steenbreek023
Operatie Steenbreek heeft een belangrijk doel: de tuinen in Haarlem vergroenen. Hiervoor zoekt Steenbreek samenwerking, verbindingen en organiseert het project allerlei activiteiten voor en met Haarlemmers. Kijk voor meer informatie op Steenbreek023 of mail naar info@steenbreek.nl

Bron:
Gemeente Haarlem